کد خبر : 34282
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۵ دی ۱۳۹۷ - ۲۲:۲۵
223 بازدید بازدید

مریم صداقت؛

تکلیف خانه: آیا مسأله این است؟!

تکلیف خانه: آیا مسأله این است؟!

بحث در خصوص لزوم یا چگونگی تکالیف خانه در سایه مفهوم و نگاه به یادگیری، اهداف و حوزه‌های آن مشخص می‌شود. آنچه در نظام آموزشی ما جاری و ساری بوده و سبب شده است که مشق شب تا این اندازه مهم جلوه کند نگاهی سنتی به آموزش و یادگیری است. در این نگاه هدف از

بحث در خصوص لزوم یا چگونگی تکالیف خانه در سایه مفهوم و نگاه به یادگیری، اهداف و حوزه‌های آن مشخص می‌شود. آنچه در نظام آموزشی ما جاری و ساری بوده و سبب شده است که مشق شب تا این اندازه مهم جلوه کند نگاهی سنتی به آموزش و یادگیری است. در این نگاه هدف از آموختن، دانستن است. در دستیابی به دانش، معلم انتقال‌دهنده و دانش‌آموز پذیرنده منفعلی است که بسته‌های دانش را تمام و کمال دریافت و با تکرار و تمرین و پرآموزی آن را حفظ و حراست می‌کند و به قول جان دیویی مدارس کارخانه‌های تولید محصولاتی مشابه و یکسان هستند. این یادگیری معمولاً عمیق و معنادار نیست، به موقعیت‌های دیگر زندگی انتقال نمی‌یابد، از تمرین‌های قلم و کاغذی فراتر نمی‌رود و بدیهی است که دانش‌آموز از آموختن لذت نمی‌برد. از این منظر تکلیف خانه، بازتمرین آن چیزی است که در مدرسه آموزش داده شده است فقط با شکل و رنگی دیگر و دانش‌آموز موفق دانش‌آموزی است که خوب درس بخواند بیشتر بداند بیشتر تلاش کند، نمرات بالاتری کسب کند و گوی سبقت را از دیگران برباید. برای تولید چنین دانش‌آموزی ابزارهای بیشتری مورد نیاز است. کتاب‌ها و فیلم‌های آموزشی که به قول یکی از تبلیغات تلویزیونی خط به خط (یا سیر تا پیاز) مطالب را آموزش می‌دهند، تست‌های طبقه‌بندی شده، انواع پرسش‌ها و هر آن چیزی که برای داشتن عملکرد بهتر در کلاس و امتحان لازم است. کسب و کارهای آموزشی فراوانی که امروزه با آن مواجهیم یک پا را بر نظام آموزشی سنتی جامانده از تحولات و اقتضائات کنونی جهان و یک پا را بر شانه‌های نحیف خانواده‌هایی گذاشته‌اند که به امید موفقیت فرزند و بهره‌مندی او از آینده، از نان شب برای تهیه انواع و اقسام بسته‌های آموزشی می‌زنند بی‌خبر از آنکه راه را اشتباه رفته‌ایم این طبیب اگر کور نکند شفا نمی‌دهد.

پایان این راه خیل فارغ‌التحصیلان بی‌مهارتی است که از عهده حل مسائل زندگی خود هم بر نمی‌آیند چرا که فقط حل کردن مسائل در کتاب و دفتر را آموخته‌اند نه عرصه‌های واقعی زندگی. آموزش رسمی باید به همه ساحات زندگی توجه داشته باشد نه فقط یک حوزه مشخص و باید برای پرورش افرادی که قابلیت زندگی در شرایط پیچیده، نامتعین و چند متغیری تلاش کند. اما گرچه امروزه انباشتن ذهن دانش‌آموز از محفوظات و پر کردن وقت او با تمرین کردن و تکرار در ظاهر مورد تقبیح قرار می‌گیرد شیوه غالب و رایجی است که سال‌هاست نظام آموزشی و حتی دانش‌آموزان و خانواده‌ها به آن انس گرفته‌اند و تصور نبودنش هم موجب نگرانی از به بطالت کشیده شدن دانش‌آموزان می‌شود چرا که اساساً حوزه‌های دیگر و فعالیت‌های دیگر از سوی برخی مورد غفلت و از سوی برخی دیگر مورد انکار قرار گرفته است. اگر نظام آموزشی ما نیز چون نظام‌های پیشرو در پی پرورش فراگیرانی باشد که فراتر از کسب دانش به تفکر، فهم عمیق، خلاقیت و مهارت‌های مهمی چون حل مسأله و تصمیم‌گیری در موقعیت‌های واقعی زندگی باشد، ساعات پس از مدرسه را فرصت غنیمتی خواهد شمرد برای ترتیب دادن فعالیت‌هایی پویا که لزوماً لابه لای انبوه کتاب‌های کمک آموزشی پیدا نمی‌شوند. بر این اساس بازی کردن هم اگر هدفمند و برنامه‌ریزی شده باشد فرصتی برای آموختن است، فیلم دیدن هم، ورزش کردن هم، کتاب خواندن هم، فعالیت‌های اجتماعی هم، فرصت دادن برای اندیشیدن هم، پژوهش هم….. در این صورت آموختن کار دشوار و ملال‌آوری نخواهد بود که با وعده دست یافتن به موفقیت در آینده به تأخیر انداختن لذت و نشاط در کودکی را توجیه کند. آموختن شوق آور خواهد بود و یک انتخاب و البته انتخاب مسئولیت آور است. اما، پرورش دانش‌آموزی که می‌اندیشد، جست‌و‌جوگر و خلاق است، از سطح دانسته‌های خود فراتر می‌رود دیگران را به نقد و چالش می‌کشد و آموخته‌های خود را به کار می‌بندد، انتخابگر و مسئول است در مقام کلام آسان وگرنه امر دشواری است که تحولی عمیق و بنیادین را در تمام لایه‌های نظام آموزشی می‌طلبد. به امید آن روز

 

جامعه‌شناس و پژوهشگر حوزه آموزش

 

روزنامه ایران

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین خبرها

یادداشت

تبلیغات استخدام معلم تابناك وب تبلیغات تبلیغات تابناك وب