کد خبر : 34244
تاریخ انتشار : سه شنبه ۴ دی ۱۳۹۷ - ۲:۰۲
272 بازدید بازدید

بودجه توسعه گرا برای آموزشِ توسعه گرا!

بودجه توسعه گرا برای آموزشِ توسعه گرا!
در ایران نیز با توجه به ذخایر فراوان زیرزمینی و روزمینی، دست اندرکاران از دیرباز دل در گروه توسعه اقتصادی بسته و به ناگزیرچندان توجهی به آموزش و تاثیر آن بر توسعه ندارند.؛

بودجه توسعه گرا برای آموزشِ توسعه گرا!

محمدرضا نیک نژاد

 

اختصاصی تارنمای معلم ایرانی

 

بودجه آموزش و پرورش از بخش های مهم بودجه عمومی کشور بوده و مقدار آن در کوتاه مدت بر سرنوشت ۱۴ میلیون دانش آموز و در میان مدت و درازمدت بر روند توسعه کشور و در نتیجه سرنوشت ده ها میلیون ایرانی اثرگذار خواهد بود. شوربختانه در دو-سه دهه گذشته بودجه این نهاداز کمبود و در نتیجه ناکارآمدی های جدی رنج می برد؛ نارضایتی های گسترده معلمان، افت شدید آموزشی و بی انگیزگی دانش آموزان، ناتوانی ساختار آموزشی در دستیابی به هدف های خرد و کلان، ساماندهی به ۳۰ تا ۶۰ درصد مدرسه های فرسوده، کمبود شدید نیروی انسانی و امکانات آموزشی، آمار روز افزون جاماندگان از آموزش به ویژه در مناطق نابرخوردار و …. بخشی از پیامدهای گریزناپذیر آن است.

پرسش آن است که چرا چنین شرایطی پیش آمده و همچنان ادامه دارد؟ شاید کوتاه ترین پاسخ این است که تا هنگامی که حاکمیت به ضرورت یک آموزشِ بالنده و پیشرو باور نداشته باشد، درِ همچنان بر پاشنه کمبود بودجه در این نهاد خواهد چرخید! اما این ضرورت چیست؟ بی گمان یکی از ضرورت ها در جهان رو به پیشرفت کنونی “توسعه” است. در میان چندین روش برای افتادن در مسیر توسعه،یکی تمرکز همه جانبه بر سرمایه و پول و درآمد و …است.هواداران این دیدگاه بر این باورند که با افزایش سرمایه مادی، راه برای توسعه در جنبه های دیگر نیز هموار خواهد شد. در این رویکرد، توسعه اقتصادی در اولویت است و توسعه در جنبه های دیگر، موکول به رشد اقتصادی و پویایی بازار و سرمایه خواهد بود. گرچه به نظر می رسد در برخی کشورها این رویکرد در دسترس ترین و زودبازده ترین روش توسعه است اماتجربه نشان می دهد که پایداری چندانی ندارد و در تندبادهای حواث به سرعت دستاوردهایش ناپدید می شود. شاید آشناترین نمونه آن حکومت ۵۰ ساله پهلوی و توسعه برآمده از درآمدهای سرشار نفتی در آن دوران باشد.

اما یکی دیگر از رویکردها به توسعه، توجه به “توسعه انسانی” و پرورش شهروندانی توسعه گراست. در این رویکرد، محور توسعه، انسان است و تک تک شهروندان یک جامعه. در توسعه انسان محور، هر شهروند بعنوان بخشی از اندامواره ای به نام جامعه در توسعه سهیماست. هر چند این شیوه دیریاب تر به نظر می رسد اما بی گمان پایدارتر خواهد بود. نمونه های پرآوازه آن نیز کشورهای اسکاندیناوی و ژاپناست؛ که با کمترین ذخایر و سرمایه های طبیعی، از توسعه یافته ترین جامعه های کنونی جهانند.

در ایران نیز با توجه به ذخایر فراوان زیرزمینی و روزمینی، دست اندرکاران از دیرباز دل در گروه توسعه اقتصادی بسته و به ناگزیرچندان توجهی به آموزش و تاثیر آن بر توسعه ندارند. به گمان آنان آموزش چندان نقشی در توسعه ندارد و بنابراین چندان هم نیازمند سرمایه گذاری های میان مدت و درازمدت نیست؛ از این روست که از سر ناچاری بودجه ای در حد رفع تکلیف به آن اختصاص می دهند. اما بی گمان این راه، که دست کم ریشه ای صد ساله در تاریخ معاصر کشور دارد، افتادن در دورِ واماندگی از پیشرفت های پر شتاب در جهان کنونیست. گرچه تغییر نگاه در این زمینه آسان نیست اما باید باور کنیم که “توسعه راه میان بر” ندارد. توسعه، نخست باید در سرها پا بگیرد و سپس،گام به گام در گفتار و کردارها آشکار شود و آنگاه خود را در رشد و پیشرفت همه جانبه کشور نشان دهد. باید باور کنیم که اقتصاد و توسعه برآمده از آن با بالا رفتن بهای نفت شکوفا می شود و با افت آن، به سکرات می افتد. انسان توسعه گراست که جامعه توسعه گرا می آفریند. در این رویکرد است که شهروندان ژاپنی حتی در سخت ترین شرایطِ پس از سونامی، برای دریافت نیازمندی های ضروری، همچنان در صف می ایستند و نظم را رعایت می کنند و …

بله نیاز به تغییر نگاه داریم؛ آن هم نه تنها در دست اندرکاران اجرایی، بلکه در همه نهادهای حکومتی و نظارتی. نه تنها در مسئولان، بلکه خانواده ها و معلمان و دانشگاهیان و اندیشمندان و روشنفکران و روحانیان و همه مان نیاز به این داریم تا بدانیم که توسعه بدون سرمایه گذاری های انسانی، آب در هاون کوفتن و باد را به اسارت گرفتن است!

این روزها فصل برسی بودجه در مجلس است. امید آن می رود نمایندگان مجلس بتوانند با تصویب بودجه ای کارآمدتر، گام هایی هر چند کوتاه اما استوار، برای زیربنایی ترین نهاد توسعه انسانی بردارند. آموزش و پرورش کشور تشنه بودجه ای توسعه گراست؛ بایداو را از تشنگی برهانیم.

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین خبرها

یادداشت

تبلیغات استخدام معلم تابناك وب تبلیغات تبلیغات تابناك وب