کد خبر : 33454
تاریخ انتشار : پنج شنبه ۱ آذر ۱۳۹۷ - ۲۰:۲۴
58 بازدید بازدید

محمدرضا نیک نژاد؛

بن بست کتاب و کتابخوانی در مدرسه ها

بن بست کتاب و کتابخوانی در مدرسه ها

در گاه شمارهای رسمی کشور ۲۴ آبان، روز کتاب و کتابخوانی نام گرفته است. گرچه امسال این روز پنجشنبه بود و در بسیاری از نقاط کشور روزِ کاریِ مدرسه ها نبود اما در بیش از بیست سال معلمی ام هرگز ندیده ام که مدرسه ای این روز را گرامی بدارد و برایش برنامه ویژه ای

در گاه شمارهای رسمی کشور ۲۴ آبان، روز کتاب و کتابخوانی نام گرفته است. گرچه امسال این روز پنجشنبه بود و در بسیاری از نقاط کشور روزِ کاریِ مدرسه ها نبود اما در بیش از بیست سال معلمی ام هرگز ندیده ام که مدرسه ای این روز را گرامی بدارد و برایش برنامه ویژه ای داشته باشد؛ که بی گمان این رفتار پیامد بی توجهی فرادستان آموزشی کشور به این موضوع مهمِ آموزشی و پرورشی است.

در این میان تجربه توران میرهادی و همکارانش در مدرسه فرهاد، آن هم در سال هایی که هنوز بسیاری از کشورهای مدعی نوگرایی در زمینه آموزش همچنان سنتی می اندیشیدند و سنتی عمل می کردند، شگفت آور و بسیار آموزنده است. هر اندازه که این تجربه در جهان آموزشیِ آن دوران شگرف و پیشرو بود، به همان اندازه در کشور مورد بی توجهی آزار دهنده ای قرار گرفته و همچنان مورد بی مهری رنج آوری ست!

یکی از یادگارهای ماندگار خانم میرهادی در مدرسه فرهاد، پایه گذاری سبکِ ویژه ای از کتابداری و ارائه شیوه های نوینی در گسترش کتابخوانی در میان دانش آموزان بود. گسترش گام به گام کتابخانه در مدرسه، به کارگیری خانواده ها در اداره آن، برگزاری نشست هایی در راستای آشنایی خانواده هایِ کمتر درگیر با فرهنگ کتاب و کتابخوانی و توجیه آنان در این زمینه که خواندنِ کتاب های غیر درسی می تواند سازنده زندگی آموزشی و غیرِ آموزشی فرزندان شان باشد، برنامه ریزی ویژه در راستای ایجاد عادت به مطالعه برای پایه های گوناگون آموزشی، برگزاری نمایشگاه و جشنواره های کتاب و کتابخوانی به شکل سالانه، گنجاندن زنگی به نام کتابخوانی در برنامه درسی مدرسه و سفارش به معلمان برای بهره گیری از زمان هر درس برای مطرح شدن دانسته هایی که دانش آموزان از کتاب های غیر درسی دریافته اند، تشویق بچه ها برای داستان نویسی و تبدیل آن به کتاب برای دیگر دانش آموزان و … تنها بخش اندکی از کارِ بزرگ این اندیشمند آموزشی در مدرسه اش بود.

میرهادی در پیشگفتارِ کتابی که درباره تجربه راه اندازی کتابخانه مدرسه فرهاد نوشته است می گوید: ” طی ۲۳ سال گذشته در نظام آموزش و پرورش ایران، کتاب درسی به صورت محور درآمد و معلم و دانش آموز تنها شیوه تکیه بر محتوای کتاب را به کار گرفتند و از همه روش‌های قدیمی شده و کم اثر مانند امتحان، تشویق و تنبیه، انگیزه ی نمره، رتبه و رقابت برای سپردن محتوای کتاب درسی به حافظه دانش آموزان استفاده کردند. محور شدن کتاب درسی در زمانی اتفاق افتاد که دانشِ بشری در سراسر جهان با شتاب متحول می شد، و با سرعت گرفتن نظام های اطلاع رسانی اثرات آن به سراسر جهان می رسید. دانش آموزان ما نیز با این تغییر و تحولِ شتابان تا حدودی از طریق رسانه‌ها آشنا می‌شدند و کتابهای درسی را برای کسب اطلاعات و اندوختن دانش های لازم ناکارآمد می‌دیدند. آنها چون به سوی مطالعه کتاب‌های غیردرسی هدایت نشده بودند، ارزش کتابخانه را کمتر می شناختند، و یا در دسترس نداشتند، روش های مطالعه را از کودکی یاد نگرفته بودند و چون طرز استفاده از منابع و مراجع را نمی‌دانستند دچار سردرگمی شدند و نسلی پدید آمد بی علاقه به کتاب و مطالعه. آرزوی ما در مدرسه فرهاد این بود که دانش در کتاب‌های درسی زندانی نشود و دانش آموزان بنابر علاقه، کنجکاوی و هدف هایی که دارند به منابع ادبی، هنری و اطلاعاتی دسترسی داشته باشد. از کودکی لذت مطالعه را تجربه کنند و با گستره دانش و هنر بشری در همه ابعاد آن آشنا شوند و بدانند چه تجربه و چه اطلاعاتی را در کجا و چگونه می‌توانند بیابند. نسلی را در نظر داشتیم که همراه زمان خود حرکت کنند و در تحول سرزمین خویش و نیز جهان نقشی فعال و پویا را برعهده بگیرد.” ( کتابخانه آموزشگاهی، توران میرهادی، نشر کتابدار، ۱۳۹۵)

اگر تجربه های کتابخانه مدرسه فرهاد در بیش از ۶۰ سال پیش و سخنان زنده یاد توران میرهادی در پیشگفتار این کتاب را در کنار وضع فلاکت بار کتاب و کتابخانه و کتابخوانی در مدرسه های کنونی بگذاریم داستانی پر ز آب چشم خواهیم داشت. کتابخانه های بی کتابدار، کتاب های تلمبار شده و خاک گرفته، معلمانی کتاب نخوان و دانش آموزانی متنفر از کتاب و کتابخوانی، شعار فراموش شده ” زنگ کتابخوانی” رییس دولت در نخستین سال ریاستش و تکرار تهوع آور تقدم پرورش بر آموزش، تلاش شبانه روزی دست اندرکاران ارشد آموزشی برای صرفه جویی، گسترش نگاه کارخانه ای به آموزش و نادیده گرفتن پرورش دانش آموزان یادگیرینده در همه عمر، دامن زدن به نگاه کمی و نمره مدار و حافظ محور در آموزش …. همه و همه نشانه های ناامید کننده ای ست برای بن بست خطرخیز و نگران کننده کتاب و کتابخانه و کتابخوانی در مدرسه ها!

 

منبع: کانال تلگرامی محمدرضا نیک نژاد

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین خبرها

یادداشت

تبلیغات استخدام معلم تابناك وب تبلیغات تبلیغات تابناك وب