کد خبر : 21592
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۶ - ۱۷:۲۵
690 بازدید بازدید

پرونده ای برای روز دانشجو

پرونده ای برای روز دانشجو

دانشجو و حق به دانشگاه کیفی | توسعه کمی دانشگاه و چالش های آن | زنده نگه داشتن سه آتش در سینه جنبش دانشجویی | روز دانشجو و چند پرسش | دانشجو ، قشر موثر و آگاه جامعه؟!

دانشجو و حق به دانشگاه کیفی

مهدی بهلولی، آموزگار و کنشگر صنفی

در دفاع از آموزش کیفی رایگان،برخی اندیشه وران آموزشی،به دموکراسی اشاره می کنند : این که آموزش کیفی رایگان،یکی از پایه های نیرومند دموکراسی های راستین است. دموکراسی اگر می خواهد راستین باشد باید به برابری آموزشی، نگاهی ویژه داشته باشد. در سطح دبستان و دبیرستان،آموزش کیفی رایگان در دسترس همه ملت،به پرورش نسلی سنجشگر،فرهیخته،و در پیوند با همدیگر یاری می رساند و در سطح دانشگاه،می تواند به یکی از موتورهای نیرومند پیش برنده دموکراسی بدل شود- این ادعا دست کم در تجربه کشور ما،که به ویژه صدای آزادی خواهی و برابری و دموکراسی،بیشتر،از دانشگاه های دولتی به گوش رسیده،به حقیقت بسیار نزدیک است. ۱۶ آذر،روز دانشجوست و فرصتی است برای اندیشیدن به دانشجو و دانشگاه که چه باید باشند و چه هستند. کم نیستند دانشجویانی که وقتی از آنها درباره دانشگاه می پرسید- مثلا در جایگاه آموزگار پیشین شان- نخستین چیزی که می گویند این است که دانشگاه،یک دبیرستان بزرگ است و دیگر هیچ! و وقتی از کنش های سیاسی و روشنفکری می پرسید می گویند که ما را به اینها کاری نیست و به دنبال این هستیم که بتوانیم درس هایمان را پاس کنیم تا هر چه زودتر از شهریه های کمرشکن دانشگاه، رهایی یابیم! کیفیت پایین آموزش دانشگاهی ما هم بر کسی پوشیده نیست و می توان گفت که بسیاری از دانشگاه های کنونی ایران، کارخانه تولید مدرک اند و نه تولید دانش و دانشور. بسیارند دانش آموختگانی با مدرک های بالای دانشگاه،که از انجام کمترین کار پژوهشی ناتوانند و بسیارند دانش آموختگان دانشگاهی ما، که یا بیکارند و یا در کاری مشغولند که هیچ پیوندی با رشته تحصیلی شان ندارند. روی هم رفته می توان گفت که حال دانشجو و دانشگاه ما،به هیچ رو خوب نیست.
دانشگاه و جامعه در میانکنش اند. دانشگاه و دانشجوی پویا،به پویایی و سرزندگی اندیشگی،اجتماعی،فرهنگی،سیاسی،و اقتصادی کشور کمک می کند- و البته از آن اثر هم می پذیرد. دانشگاهی که دانشجوی علاقمند به کنش های اجتماعی و مدنی پرورش ندهد یک یا چند جای کارش لنگ می زند. ریچارد فلوریدا، استاد دانشگاه و سردبیر ارشد نشریه آتلانتیک،در یادداشتی که به تازگی  درباره دانشگاه،رشد اقتصادی و دموکراسی منتشر کرد نوشت : “دانشگاه صرفا با تولید نوآورندگان تازه به جامعه کمک نمی کند بلکه به کمک القای فرهنگ مدارا،دانشگاهی و آزاداندیشی نیز اینچنین می کند. به نظر من،این فرهنگ گشودگی به مردمان گوناگون و ایده های نو و چالش برانگیز است که نهایت به تقویت پیشرفت اقتصادی و اجتماعی یاری می رساند.” دانشجویان ما، حق دارند که از دانشگاه و آموزش کیفی برخوردار باشند و همه قشرهای جامعه باید در دست یابی آنان به این حق، یاریگرشان باشند.

 

 

توسعه کمی دانشگاه و چالش های آن

زهرا علی اکبری

در سال های اخیر یکی از اهداف کلان آموزش و به ویژه آموزش عالی توسعه کمی بوده است .چرا دانشگاه به این رسید که باید کمیت خود را افزایش بدهد؟ در کثرت دلایل می توان اشاره نمود به این که علاوه بر  نیاز کشور به نیروی انسانی متخصص و ماهر برای ورودبه عرصه های اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی، با توجه به تحریم ها وشرایط تخصیص منابع مالی ،آموزش عالی در تنگنا قرار گرفته بود ، بنابراین توسعه کمی می توانست تا حدود ی این بار را از دوش دانشگاه ها بردارد. اما غافل از آنکه برنامه نویسان این هدف معناومفهوم رشد تدریجی را به کناری گذاشتند و فقط طالب حداکثری ورودی به دانشگاه ها شدند، بدون آنکه برای بهبود کیفیت نظام آموزش عالی به تمامی عناصر ( درونداد، فرایند، برونداد و پیامد )توجه داشته باشند. دور از تعصب و اصرار بر عقایدمان بپذیریم بدون بستر سازی مناسب، انجام تحقیقات و مطالعات مطلوب در زمینه ی وضعیت موجود آموزش عالی  دست به این اقدام زدیم که حاصلش آمار افزایشی بیکاران دانش آموخته ی دانشگاهی می باشد. صد البته که باید از افراط دوری نمود و بیان نمود که در برخی از زمینه های توسعه کمی شاهد رشد خوبی هم  بوده‌ایم. اما به شکل اکثریت جز خسران چیزی دیگری بر جای نداشته است.با صحیح فرض نمودن  نظرات موافقان توسعه کمی،آیا به این هم اشاره می شود که آمار بیکاران دانشگاهی و افزایش آن باعث نزول رتبه جهانی آموزش عالی ما می شود و این می تواند یکی از موارد به حاشیه راندن دانشگاه های کشور وکاهش توان آنها در عرصه حضور و رقابت‌های علمی بین‌المللی شود.
تقاضای رو به افزایش برای ورود به آموزش عالی و به خصوص آموزش عالی خصوصی موجب گسترش بی رویه ی ورودی به دانشگاه ها و در نتیجه ی آن کاهش کیفیت شده و نظام آموزش عالی برای برآوردن این تقاضای اجتماعی از بسیاری رسالت های خود ازجمله تولید دانش و تربیت نیروی پژوهشگرو متخصص مورد نیاز کشوربازمانده است.
جمعیت انبوه  دانش آموختگان دانشگاهی بیکارکه جایگاه شغلی مرتبط با رشته تحصیلی‌شان منتظر پذیرش آنها نیست گواه این است که کمی‌گرایی و مدرک‌گرایی دیگر جوابگو نیست .همچنان که امروزه مفهوم جامعه‌ای با جمعیت بی سواد پذیرفته شده نیست، جامعه‌ای با دانش آموخته ی آموزش عالی کم‌سواد و دارای مهارت‌های متوسط  و گاها هم ضعیف نیز قابل قبول نیست. صندلی خالی در بسیاری از رشته‌های دانشگاهی حتی آن دسته از رشته‌هایی که تقاضا و رقابت هم وجود دارد ، نشان آن است که اگر آموزش‌ها کیفی و نیاز سنجی جامعه درست انجام می‌شد اکنون با این حجم فارغ‌التحصیل بیکار مواجه نبودیم.
با توجه به سرعت مهارنشدنی توسعه کمی آموزش عالی در کشور و پیامدهای آن، عقلانی است که گفته شود: برای مدتی هم که شده ،قطار توسعه کمی آموزش عالی متوقف گردد واین مستلزم آن است تا زمانی که آمایش آموزش عالی و رتبه بندی دانشگاه‌ها به نتیجه برسد، توسعه کمی را به جز درمورد رشته‌های خاص و ضروری، به طور کلی متوقف نمود. آمایش آموزش عالی می تواند ما را از وضعیت کمّی‌گرایی نجات دهد و توجه ما را به کیفیت جلب کند.
آموزش عالی باید الگوی مناسبی برای توسعه‌اش داشته باشد مهم این است که بخواهیم نتیجه‌گیری از توسعه  بیشتر شود در نتیجه در فضای حاصله ازتوقف باید در دانشگاه ها به تولید علم، تجاری سازی محصولات پژوهشی و غنی سازی بانک اطلاعاتی از نیازهای  بازار کاربپردازیم.در این راستا  ایجادرشته های جدید و میان رشته ای در دانشگاه هاو حرکت به سمت دانشگاه های  کارآفرین ضروری است.این کار مستلزم یک نهاد واسط و مستقلی است که بتواند وزارتخانه‌های مختلف و مرتبط در این امر را با هم پیوند دهد.
در پایان با بیان چند سوال قضاوت در این امر را به خواننده صاحب اندیشه می سپارم:۱- گسترش دانشگاه ها و پذیرش بی رویه ی دانشجو با متقاضیانی همچون دانش آموزانی که حتی گاها دروس دبیرستان خود را با موفقیت به اتمام نرسانده اند و یا کارمندانی که صرف ارائه ی مدرک(بدون پشتوانه ی علمی) تمایل به ورود به دانشگاه های دولتی و خصوصی را دارند ، چه پیامدی جزکم سوادی وسیع در سطح جامعه خواهد داشت؟۲- زمانی که هنوز در فرایند یاددهی – یادگیری در آموزش عالی دچار کاستی هایی هستیم این توسعه کمی چه نقشی در برآورده شدن اهداف آموزشی ما دارد (چه بسا که در مواردی هم تیشه بر ریشه زده است)؟۳- آیا با توسعه کمی آموزش عالی ، شکاف بین مهارت های مورد نیاز بازار کار و علم کاربردی دانش آموختگان دانشگاهی ،برطرف و یا حتی کمتر خواهدشد؟۴- توسعه کمی تا چه میزان توانسته پاسخگوی ارتقای کیفیت آموزش عالی باشد؟

 

 

زنده نگه داشتن سه آتش در سینه جنبش دانشجویی

نرگس ملک زاده

هرسال ۱۶ آذر که می رسد ، صداهایی از تالارهای دانشکده فنی به گوش می رسد. خوب که گوش می کنی ، صداها اشناست.نزدیک است ،قریب است و جانکاه.صدایی است به وسعت یک قرن فریاد آزادی خواهی یک ملت .آری صدای  سه آذر اهورایی است . نجوای مهدی شریعت رضوی ،فریاد خاموش احمد  قندچی ، و اخرین ناله های مصطفی  بزرگ نیا.
۱۶ اذر سالهاست که نماد آزادیخوهی یک ملت شده است. نمادی که همواره جنبش های  دانشجویی پیام اور و پرچم  داران بوده اند. .فراز و فرورد داشته است اما هر گز با خاموشی نرسیده است ،نباید هم برسد چرا که خون جوشان سه اذر اهوریی همواره راهنمای عمل و چراغ هدایت است و به گفته هدی صابر کارکرد دانشگاه در هر زمانی” ناشر آگاهی و مبشر آزادی بودن” خواهد بود و خواهد ماند.
امسال هم شاهد بودیم که دانشجویان همچون همیشه ، دوشادوش هم در دانشگاه های مختلف صدای اعتراض را بلند کردند هر کدام پرچمدار اعتراض به یک حق نادیده گرفته شده اند .عده ای از تدبیر وزارت خانه سوال کرده اند و خواهان پاسخگویی به این سوال شده اند که به دنبال چه هستند؟ علم و یا تجارت ؟؟ عده ای از آنها، تبعیض جنسیتی و تبدیل دانشگاه به پادگان را در اعتراضات خود پررنگ تر کرده اند ، و در بین آنها نیز افرادی هستند  که معترض به طرح کارورزی بوده و تداوم آن را ترویج  ارزان سازی نیروی کار  قلمداد میکنند.اما آنچه وجه مشترک تمام فریاد هایی است که شنیده میشود سیاست آموزشی دولت و خصوصی سازی آموزش و عالی ست که موجب حذف طبقات فرودست برای ورود به چرخه آموزش و عالی شده است.دانشگاهی که حال “بازار” خوانده شدن آن با ظهور پردیس های بین اللملی بیشتر قوت گرفته است. اگر چشم ها را  بر این پردیس ها هم ببیندیم افزایش سهمیه  پذیرش دانشجویان شبانه نشان از تبعیضی است که شکاف آن را اگر در دوران تحصیل در آموزش عمومی حس نکرده باشیم ،هنگام ورود به آموزش عالی استخوانت را درد می آورد و تابلو “دیگر بایست” را روبروی افرادی که در سر آرزوی ادامه تحصیل دارند اما در دست هزینه آن را ندارند ،بالا برده است. اما در کنار گستردگی این اعتراضات صنفی و به تبع آن سرکوب دانشجویان ، برخورد های سلبی و انضباطی  و  بال و پر دادن به تشکل های خود ساخته دولتی و وابسته، برای فعالیت های صنفی دانشجویی نکته ای  که بیشتر از هر موضوعی باید روی آن تمرکز کرد حق تشکل یابی، حق تمام افرادی است که به دنبال فعالیت های مدنی هستند و امروز  سلب این حق از آنها مقدمه دادخواهی مدنی آنها شده است .اگر امروز بعد از گذشت سالها هنوز ۱۶ آذر نماد یک جنبش زنده مانده است به دلیل وجود افرادی است که ارتباط جامعه مدنی و نظام سیاسی را از کلاس درست به تشکل های دانشجویی کشانده اند .آنها وارثان کسانی هستند که شریعتی آنها را اینگونه عریان توصیف کرده است.:«اگر اجباری که به زنده ماندن دارم نبود، خود را در برابر دانشگاه آتش می‌زدم، همانجایی که بیست و دو سال پیش، «آذر» مان، در آتش بیداد سوخت، او را در پیش پای «نیکسون» قربانی کردند! این سه یار دبستانی که هنوز مدرسه را ترک نگفته اند، هنوز از تحصیلشان فراغت نیافته‌اند، نخواستند ـ همچون دیگران ـ کوپن نانی بگیرند و از پشت میز دانشگاه، به پشت پاچال بازار بروند و سر در آخور خویش فرو برند. از آن سال، چندین دوره آمدند و کارشان را تمام کردند و رفتند، اما این سه تن ماندند تا هر که را می‏آید، بیاموزند، هرکه را می‌رود، سفارش کنند. آنها هرگز نمی‌روند، همیشه خواهند ماند، آنها «شهید» هستند. این «سه قطره خون» که بر چهره دانشگاه ما، همچنان تازه و گرم است. کاشکی می‏توانستم این سه آذر اهورایی را با تن خاکستر شده‌ام بپوشانم، تا در این سموم که می‏وزد، نفسرند! اما نه، باید زنده بمانم و این سه آتش را در سینه نگاه دارم.»

 

 

دانشجو، قشر موثر و آگاه جامعه؟!

عبدالجلیل کریم پور / معلم و دانشجوی کارشناسی ارشد آزفا

هر ساله در کشور ما ۱۶ آذر به عنوان روز دانشجو در نظر گرفته می شود و سعی می گردد تا از این جایگاه تقدیر بعمل آید. برآنیم تا در این یادداشت فارغ از علت نامگذاری این روز ، به جایگاه این مجموعه بپردازیم . نکته ی قابل تامل در همین ابتدا این است که آیا دانشگاه ، فرایند جذب دانشجوی خود را مبتنی بر استفاده از نیروهایی با ضریب هوشی خوب برای ارتقاء علمی دز نظر می گیرد یا نه؟! در پاسخ به این سوال باید گفت که عدم جذب پس از فارغ التحصیلی ، جذابیت دنیای دانشجویی را دچار خدشه کرده و علاقه برای ورود به آن جا را به حد پایین رسانده است .
باید گفت که به دلیل تنوع دانشگاه ها ما شاهد حضور دانشجویانی در حد متوسط هستیم که پیامد حضورشان فقط مدرکی دانشگاهی می باشد . اما اصل موضوع این یادداشت در رابطه با جایگاه دانشجو در دانشگاه و نوع نگاه جامعه به آنها است . این قشر نسبتا پرجمعیت که جامعه از آن ها به عنوان قشر آگاه و موثر یاد می کند از اعتبار بالایی در حوزه ی آگاهی مسائل اجتماعی برخوردار می باشد و سعی می کند تا اندیشه ورزی موثر به حساب آید، چرا که  آن چه او را متفاوت از بقیه ی اقشار قلمداد می کند ، نوع نگاه او به مسائل است که ناشی از درک بالای اجتماعی او محسوب می شود . این که چه اندازه و چگونه  ورود به مسائل اجتماعی پیدا می کند و تا چه حد می تواند در ارتقاء اجتماعی نقش بسزایی را ایفا نماید نکته ی قابل تاملی است که نیازمند حضور و فعالیت در عرصه های مختلف اجتماعی است . یک دانشجوی آزاد اندیش ، صاحب یک نگاه مستقل است که می تواند روشنگری منطقی نیز به حساب آید و تلاش نماید تا با ایده های ناب خود ، در رشد زمینه های فکری جامعه سهیم باشد .
بی گمان جنبش های دانشجویی در دوره های مختلف با حضور قابل توجه خود ، توانستند نقشی موثر را ایفا کنند. آن چه در این مورد انتظار می رود این است که تلاش گردد تا زمینه ی فعالیت و حضور این مجموعه ی موثر به نحو احسن فراهم گردد تا فضایی زنده و پربار و پر جذبه در محیط دانشجویی ایجاد گردد . این اقدام می تواند زمینه ی انفعال را از این مجموعه زدوده و آن ها را به سمت یک مجموعه ی فعال و اثربخش پیش ببرد.

 

 

روز دانشجو و چند پرسش

محمدرضا نیک نژاد

در ورود به دانشکده با انبوه نیروهای حراست دانشگاه رو به رو شدیم. دختران به یک ورودی و پسران به ورودی دیگر راهنمایی می شدند؛ گیج کننده بود. هر چه روز به نیمه می رسید هدف دست اندرکاران دانشگاه روشن تر می شد. به یک باره تصمیم گرفته بودند که ورود- خرورجی و حتی راهروهای پسران و دختران را جدا کنند! خبر گسترش می یافت و خشم دانشجویان نیز. گفت و گوهای پیرامون این کار در کلاس ها و راهروها و کافه دانشگاه بیشتر شد و به تندی زمینه اعتراض چند روزه ای را فراهم آورد. توهین به دانشجو، کنترلی بیرونی و کاهش سطح ارتباط دانشجویان به ارتباط های ناسالم و آوردن این نگاه به سطح اجرایی و … ریشه اعتراض ها بود. دست اندرکاران دانشگاه تنها یکی– دو روز توانستند مقاومت کنند و اوضاع به پیش بازگشت و یک بار دیگر توان دانشگاه و دانشجو به رخ کشیده شد. البته آن روزها هنوز دانشگاه ارجی داشت و دانشجو تا اندازه ای “دانش جو” بود. آن روزها هنوز رنگ جنبش های دانشجویی پیش از انقلاب تا این اندازه پاک نشده بود و دانشجو و دانشگاه تا اندازه ای محل پرورش نخبگان دانشی و بینشی و سیاسی و اجتماعی بود. آن روزها هنوز بیش از ۹۰ درصد دانشگاه ها دولتی بود و دانشجو شدن به این اندازه طبقاتی نشده بود که نزدیک ۹۲ درصد دانشگاه ها پولی باشند و آن ها هم که دولتی مانده اند، بسیاری از خدمات گذشته را پولی کرده اند. آن روزها گرچه مدرک گرایی بود- به عنوان بیماری مادرزاد آموزش- اما نه به شدت و البته بی فایدگی امروز. آن روزها استاد و معلم هنوز دارای اقتدار آکادمیک و جایگاه اجتماعی- فرهنگی توانمندی بودند… با همه این گلایه ها هنوز دانشجو “دانش جو” به شمار می آید و دانشگاه، “دانش گاه”. تجربه، جایگاه و تلاش های آنانی که پیش و بیش از ما در توسعه، پیش رفته اند نشان می دهد که توسعه انسانی بنیاد هر پیشرفتی ست؛ توسعه انسانی نیز تنها از رهگذر آموزش شکل می گیرد. آموزش در مدرسه ها پا می گیرد و در دانشگاه به شکوفایی می رسد. امروزه باید در مدرسه ها بذر اخلاق مداری و مدارا باوری و خشونت پرهیزی و صلح دوستی و سنجشگرانه اندیشی کاشته و در دانشگاه به بار بنشیند. امروزه زمان آن است که بسیار جدی به این پرسش ها بیندیشم که چرا دانشگاه دیگر حتی در سنجش با گذشته زاینده نیست؟ چرا دانشگاه دیگر بانو آلینوش طریان و حسابی و زرین کوب و … پرورش نمی دهد و نخستین دغدغه آموزشی نخبگان رفتن به آن سوی مرزهاست؟ چرا بزرگترین هدف دست اندرکاران، گسترش کمی دانشگاه- آن هم نوع پولی آن- و کمترین توجه به کیفی سازی دانشگاه و دانشجوست؟ بی گمان درباره دانشگاه و دانشجو باید به چراهای فراوانی اندیشید. با  این همه روز دانشجو و زمان ارج گذاری به کسانی ست که باید آینده کشور را بسازند؛ از این رو باید ۱۶ آذر را به همه دانشجویان شاد باش گفت و برای همه آنان بهترین ها را  آرزو کرد.

 

 

 

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین خبرها

یادداشت

کاکتوسکده هنرستان کشاورزی جنت رشت تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب