یادداشت



کدخبر : 19376


نگاهی به هدف‌های نوین آموزشی



بیش از صد سال از آغاز آموزش نوین در ایران می‌گذرد. در این صد سال ساختار آموزشی فراز و فرودهای فراوانی داشته است. در این یک سده آموزش ما هم‌راستا با دگرگونی‌های دانشی، بینشی و روشی و  نه‌چندان همگام با جهان پیشرفته آموزش و با فاصله‌ای تعریف شده و البته کمی دست‌وپا شکسته حرکت کرده […]



چهارشنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۶ - ۶:۲۴ --
تعداد بازدید: 109 بازدید

بیش از صد سال از آغاز آموزش نوین در ایران می‌گذرد. در این صد سال ساختار آموزشی فراز و فرودهای فراوانی داشته است. در این یک سده آموزش ما هم‌راستا با دگرگونی‌های دانشی، بینشی و روشی و  نه‌چندان همگام با جهان پیشرفته آموزش و با فاصله‌ای تعریف شده و البته کمی دست‌وپا شکسته حرکت کرده است. با همه دگرگونی‌های سخت‌افزاری در کشور و نرم‌افزاری در جهانِ آموزش، سامانه آموزشی ما در یک چیز همچنان درجا می‌زند و آن هدف از آموزش نوباوگان کنونی و شهروندان آینده است! شوربختانه آموزش‌وپرورش ما در این صد سال همواره و با سماجت به‌دنبال کمّی‌سازی یادگیری و محدود‌سازی آموزش در زندان تنگ نمره و معدل بوده است. با این‌که سال‌هاست رویکردِ آموزش در بسیاری از کشورهای پیشرو دگرگون شده است، همچنان ما در مسابقه‌ای آسیب‌زا و رو به گسترش، نمره، معدل و کنکور را سنجه‌ای برای کامیابی‌های ساختار نهاد آموزش و هوش، توانایی و استعداد فردی دانش‌آموزان می‌دانیم و به‌شدت در شیپورش می‌دمیم. گرچه با توجه به سپهرِ اندیشگی و فرهنگی – اجتماعی هر جامعه، پاسخ به این‌که آموزش چیست و چه هدفی دارد متفاوت است، امروزه سرخط‌های بسیار مهم و مشترکی تعیین شده است که کشورها آسان‌تر به‌دنبال نقشه راهی برای بهسازی آموزش و رفتن به‌سوی هدف‌های بنیادین آن داشته باشند؛ برای نمونه در سال ۲۰۱۳، ۱۶‌نهاد جهانیِ فعال در گستره آموزش، سفارش‌نامه‌ای با عنوان «حق برخورداری از آموزش…» در ۱۰ بند تهیه کرده و به دست سران کشورها رساندند. در بند پنجم سفارش‌نامه که عنوانش «رویکردی فراگیر به کیفیت آموزشی مورد نیاز» است می‌خوانیم که «کیفیت آموزشی  بخش جدایی‌ناپذیری از حق برخورداری از آموزش است و باید به‌گونه‌ای چند بُعدی به آن نگریسته شود؛ از جمله تمرکز بر ورودی‌های آموزشی و فرایندهای جاری در آن و دستاوردهای کوتاه، میان و بلند‌مدت این دستاوردها. کیفیت آموزشی با دانش سنجشگرانه، توانایی‌ها و مهارت‌های مورد نیاز برای پرسش، درک و حل مسائل جاری در سطح منطقه‌ای و جهانی، افراد را آماده می‌سازد. کنوانسیون حقوق کودک تأکید دارد که نباید تنها بر درونمایه برنامه درسی توجه شود، بلکه باید فرایندهای آموزشی، روش‌ها و محیط‌هایی که آموزش در آن رخ می‌دهد نیز مورد توجه قرار گیرد و هم‌ردیف با مبانی، آشکارا مورد اشاره قرار گیرد. به این‌معنا، مهم است که آموزش‌وپرورش تحول‌آفرین، هماهنگ‌ساز با عدالت اجتماعی و محیطی، دموکراتیک‌کننده ساختارهای قدرت، افزاینده برابری، احترام به حقوق بشر، بزرگداشت آزادی‌های بنیادین و عدم تبعیض باشد. یادگیری در یک رویکرد کوته‌بینانه، اندازه‌گیری نتایج آموزش در حساب و سوادآموزی دانسته می‌شود که می‌تواند به کنارگذاشتن ابعاد اصلیِ اشاره‌شده درباره کیفیت و دست‌کم گرفتن موضوعات دیگر و مهارت‌های ضروری، ارزش‌ها و روابطی همچون خــلاقــیـت، سـنــجـشــگرانــه‌اندیشی،  جامعه‌اندیشی، کنجکاوی همبستگی، همکاری، خودچیرگی، اعتمادبه‌نفس، مسئولیت گروهی، گفت‌وگو، محبت، همــدلی و دلســوزی، شــجاعت، خودآگاهی، نرمش‌پذیری، خودرهبری، فروتنی، صلح و هماهنگی با طبیعت بینجامد. از این رو رویکرد کوته‌بینانه توجه بیش از اندازه به دستاوردهای کمی از دستیابی به هدف‌های کلی آمــوزش‌وپرورش خــواهد کــاست. هماهنگ با این دیدگاه، ارزیابی‌های آموزش باید کل‌نگرانه و سازنده، استوار بر پارامترهای ملی و احترام به گوناگونی زبانی و فرهنگی باشد. در همان حال ارزیابی‌ها باید بر ساختارها، به‌عنوان یک کلِ توسعه‌یابنده، بر به بازی‌گرفتن کنشگرانه معلمان، دانش‌آموزان و خانواده‌ها متمرکز باشد.» با مرور این بخش از سفارش‌نامه می‌توان دریافت که ساختار آموزشی ما در جای هدف‌های آموزشی ایستاده است.

 

روزنامه آسمان آبی

یادداشت ها، مقالات و پیام های خود را جهت انتشار در پایگاه خبری معلم ایرانی، به آدرس iranimoallem@gmail.com ارسال بفرمایید.
Share

دیدگاه شما