یادداشت



کدخبر : 21900


قواعد ساده مدیریت کلاس



معلمین موفق این احساس را در کلاس به وجود می‌آورند که در پشت سر هم چشم دارند. آنها در طول کلاس راه می‌روند ، از ارتباط چشمی استفاده می‌کنند و جاهایی از کلاس را که احتمال دارد منشأ بروز مشکل باشند را دقیقاً شناسایی کرده و نسبت به آنها توجه خاصی مبذول می‌دارند . معلمین موفق خود را به گونه‌ای جلوه می‌دهند که در اعمال قاطعیت آزاد باشند . بدین ترتیب می‌توانند تصمیم بگیرند که حضور انها در کدام نقطه کلاس لازم است در این حال این کلاس نیست که آنها را به نقطه‌ای می‌کشاند.



پنج شنبه ۲۳ آذر ۱۳۹۶ - ۴:۳۲ --
تعداد بازدید: 623 بازدید

یادداشت اختصاصی سایت معلم ایرانی

در کار با دانش آموزان کوچک یا دانش آموزانیکه در شرف رفتن به مدرسه هستند، مشاهده قواعد مشخص وساده در باب مدیریت کلاس یک عامل ضروری در کنترل موفق آن است منظور از مدیریت روش سازماندهی رهیافت هر معلم برای آموزش و نظام بندی کلاس به عنوان ابزاری برای یادگیری است. معلمان از طریق مدیریت خوب می‌توانند خود را ارائه کرده و وظیفه‌ی خود را به گونه‌ای ایفا کنند که باعث برانگیخته شدن طرح‌های شناختی مطلوب در دانش‌آموزان می‌شوند . مدیریت خوب این امکان را برای دانش‌آموزان فراهم می‌آورد که تصویر روشنی از فعالیتهای جاری و انتظاراتی که از آنها می‌رود داشته باشند  این امکان را به آنها می‌دهد که عواقب رفتار خوب و بد خود را دقیقتر بشناسند.

مدیریت خوب هم چنین به معلمین فرصت می‌دهد تا درباره خویش دقیقتر بیاندیشند ، فنون موفق و ناموفق روش تدریس خود را با دقت بیشتر شناسایی کنند، و اگر لازم دیدند تغییراتی در خود ایجاد کنند.

همچنین مدیریت خوب کلاس به جای اتلاف بیهوده وقت و صرفاً گرفتار شدن در نگهداری اوضاع در حد اعلا به معلمان کمک می‌کند تا با دقت بیشتر به وظیفه ای که بر عهده دارند دقت کنند، از اوضاع جاری کلاس تصویر دقیق‌تری داشته باشند و از لیاقت و توانایی خویش تصوری مثبت‌تر داشته باشند.

« قواعد»اصلی مدیریت موفق کلاس به قرار زیرند:

حضور به موقع: علت بسیاری از مشکلات کلاس دیر رسیدن معلم در کلاس یا آماده کردن ابزار و وسایل بعد از استقرار دانش آموزان در کلاس است. معلم می‌تواند با شروع به موقع درس امکان بروز این مشکلات را از میان ببرد. و علاوه بر آن شایستگی و کارایی فردی خویش و اهمیت کاری را که باید انجام شود و به دانش‌آموزان نشان دهد.

به همین ترتیب وارد کردن نمرات درانتهای وقت نیز باعث مزاحمت آنها می‌شود و باعث می‌شود که دانش آموزان اجازه گرفته و از کلاس بگریزند . همچنین این کار قویاً باعث می‌شود تا تلاشهای معلم برای ترغیب شاگردان به حضور در سروقت تضعیف شود.

آمادگی کامل: منظور ازآمادگی تنها در مورد امور مهم مثل آمادگی در موضوع درس نیست، بلکه به امور جزئی هم نظر دارد ، کمبود صندلی یا کوچک بودن وسیله آموزشی به نسبت جمعیت دانش آموزان ، نبودن گچهای رنگی یا ماژیک وایت برد، نبودن وسایل نصب پروژکتور و …. دعوت مستقیم کلاس به رهایی  و آغاز اذیت کردن است.

استقرار سریع کلاس برای شروع: همین که معلم و دانش آموزان در کلاس حاضر شدند ، درس باید سریعاً طبق برنامه آغاز شود . در این حال توجه بچه‌ها به معلم و یادگیری منعطف می‌شود . درس می‌تواند با چند دقیقه پرسش و پاسخ و مرور جلسه قبل یا با حضور یک وسیله آموزشی سمعی و بصری و یا هر فن مرتبط دیگر آغاز شود. ولی نکته مهم این است که این فن باید بلافاصله توجه کلاس را جلب کند و آنها را مشغول سازد اغلب یک فعالیت عملی در دقایق اولیه بهتر از این است که معلم  صحبت خشک و بی روحی را آغاز کند. هر تدبیری که بکار گرفته شود باید به گونه‌ای طراحی شده باشد که علاقه‌ی بچه‌ها را برانگیزد و آنها را برای مدت زیادی به حالت سکون نگه ندارد . اگر شاگردان مدت زیادی به حال خود واگذارده شوند، خود تصمیم می‌گیرند کار را آغاز کنند یا خیر .

تأکید بر همکاری کامل کلاس: حتی با وجود یک شروع خوب همیشه موقعیت‌هایی پیش می‌آید که بعضی از بچه‌ها مشغول صحبت بوده و متوجه شروع کار نمی‌شوند . لازم است قبل از شروع کار همکاری کامل از جانب همه وجود داشته باشد .

داد زدن سر کلاس فایده‌ چندانی ندارد یکی از روش‌های موفق برای ساکت کردن کلاس و جلب توجه ، صدا کردن نام دانش‌آموز یا دانش‌آموزان است. راه دیگر این است دستها را محکم به هم  بزند. از هر کدام استفاده شود . روش معلم باید ، قاطع تند و مؤثر باشد.بچه‌ها قطعاً باید بفهمند که منظور معلم از این کار شروع درس است.

استفاده قاطع و مؤثر از صدا: وسیله عمده ارتباطی میان معلم و کلاس ، صدا است. صدا وسیله‌ای که از طریق آن به یادگیری دانش آموزان کمک شده و معلم از طریق آن اکثر عوامل مدیریت را تجربه می‌کند اگر صدا به حالت رسا بکار برده شود حتی می‌تواند به مطالب پیش پا افتاده و یکنواخت هم روح و علاقه ببخشد.

صدا باید برای بچه‌ها خوش آیند باشد و از گوش دادن به آن خوششان بیاید و معلم بتواند در تمام طول روز بدون فشار زائد از آن استفاده کند.

هشیاری نسبت به وقاع کلاس: معلمین موفق این احساس را در کلاس به وجود می‌آورند که در پشت سر هم چشم دارند. آنها در طول کلاس راه می‌روند ، از ارتباط چشمی استفاده می‌کنند و جاهایی از کلاس را که احتمال دارد منشأ بروز مشکل باشند را دقیقاً شناسایی کرده و نسبت به آنها توجه خاصی مبذول می‌دارند . معلمین موفق خود را به گونه‌ای جلوه می‌دهند که در اعمال قاطعیت آزاد باشند . بدین ترتیب می‌توانند تصمیم بگیرند که حضور انها در کدام نقطه کلاس لازم است در این حال این کلاس نیست که آنها را به نقطه‌ای می‌کشاند.

تجزیه و تحلیل وقایع کلاس: معلم باید مشاهده دقیق اشتباهی که رخ داده و تجزیه و تحلیل عوامل دخیل در آن را در نظر داشته و از خاطر نبرد . در گروه کوچک کار یک ضبط صوت همراه با استفاده از نوار پس از کار و گوش کردن به عملکرد خود می‌تواند مفید باشد راه دیگر استفاده از وجود یک همکار در جلسه درس و استفاده از ابزار تحلیل تعاملی است که اخیراً به کار رفته است . با استفاده از این وسیله ، همکار مثلاً می‌تواند یادداشتی از تعداد دفعاتی که معلم بچه‌ها را تحسین کرده ، تعداد دفعات قبول عقاید آنان یا پرسش مستقیم از آنها تهیه کرد.

داشتن فنون روشن و شناخته شده برای مقابله با بحرانها: موقعیت‌های بسیاری وجود دارد که بحرانهای کوچکی پیش آمده و درس را در نظر بقیه افراد کلاس غیر عادی جلوه می دهد . مثلاً شکستن شیشه، غش کردن دانش‌آموز، ریختن آب یا رنگ نقاشی در درس هنر و … اگر معلم و شاگردان هر دو کاملاً آمادگی داشته و به درستی بدانند چه کاری بایدانجام شود ، می‌توان این وقایع را به سادگی و بدون تهدید کنترل کلاس رفع کرد.

بذل توجه مناسب معلم: تحلیلی از تعامل کلاسی نشان می‌دهد که معلمین مقدار نامتناسبی از وقت خود را صرف افراد یا گروه‌های خاص می‌کنند مثلاً بچه‌های باهوش‌تر می‌توانند دوست داشتنی و محبوب باشند در حالی که افراد ضعیف به حال خود رها می‌شوند تا از خود مراقبت کنند. معلم باز زمان‌بندی مناسب می‌تواند رهنمودهای مناسبی به تک‌تک‌ بچه‌ها داده و کمک کند تا احساس کنند وی مراقب کار آنها و پیشرفت ایشان است.

پرهیز از مقایسه: توجه به کار خوب بالاخص ( از دیدگاه کنترل کلاس) اگر دانش‌آموز منزلت و اعتباری کسب کرده و به الگویی برای دیگران مبدل شود راه مناسبی است. ولی مقایسه، اینکه به برخی از شاگردان گفته شود که عملکرد آنها در حد معیارهای دیگران نیست مناسب نمی‌باشد. این کار نه تنها باعث می‌شود که افراد مورد مقایسه و مخالفت نسبت به معلم و دشمنی و رنجش پیدا کنند بلکه باعث تقسیم شدن کلاس نیز می‌شود. در این حال یک گروه از شاگردان حس می‌کنند که معلم دیگران را بیشتر دوست دارد و این رنجش و تقسیم کردن به بروز مشکلات زائد برای کنترل کلاس منجر می‌شوند.

تدریس دقیق:  یک رهیافت ارزشمند برای سازمان دادن و برنامه‌ریزی درسی، تدریس دقیق است. این رهیافت می‌تواند به معلم کمک کند که خود را در موقعیتی قرار دهد که کنترل کلاس حداقل مشکل را داشته باشد.

معلمانی که در رهیافت خود به برنامه‌ریزی درسی، ارزیابی و ثبت نکات مورد توجه به نحو روشمندی عمل نمی‌کنند برای خود و کلاس ایجاد اشکال می‌کنند. فقدان سازماندهی معلم ، همواره با بی‌توجهی ها و تکرارهای ناشی از فقدان سازماندهی مشکلاتی را در کنترل کلاس به وجود می‌آورند .

 

*دانشجوی دکتری علوم تربیتی گرایش برنامه ریزی درسی ومدرس دانشگاه

یادداشت ها، مقالات و پیام های خود را جهت انتشار در پایگاه خبری معلم ایرانی، به آدرس iranimoallem@gmail.com ارسال بفرمایید.
Share

نظرات بازدید کنندگان

  1. منتظر گفت:

    سلام
    همه ی موارد و قواعد مربوط به مدیریت زمان ، کلاس ، قانون گذاریهای کلاسی و رعایت قوانین وضع شده ی مطروح، لازم و ضروری می باشد. بخشی از اصول و قواعد کلاس داری نیز که مطرح نشده اند، ریزنکاتی را شامل می شوند که طی چند سال اول تدریس به صورت تجربی حاصل می شوند .
    اما برخی از قواعد لاینحل آموزش و پرورش برای ابد از دید مسئولان محترم دور می مانند و کسی نیست که فکری برایشان داشته باشد.
    (۱) قاعده ی ورود معلم به کلاس : شاید نزدیک به پنجاه درصد معلمان نمی توانند مشکلات زندگی را در پشت در کلاس و قبل از ورود، فراموش کنند . بنابراین هرگز تمرکز دقیقی برای مدیریت کلاس و درس ندارند.
    (۲) قاعده ی ارائه ی درس : ابزار و وسایل آموزشی و کمک آموزشی بسیاری از مدارس، ناقص، قدیمی، غیر مستعمل و محدود است. و نوشتن گزارش طرح های بی سر وته از جمله ارزشیابی توصیفی وقت را به جد تلف می کنند.
    (۳) امنیت : آمار زمین لرزه ها و گزارش مربوط به فرسوده بودن ساختمان مدارس ، پیش داوری ها و اخبار غالبا کذب مربوط به تنبیه بدنی ، حمله ی برخی اولیا و دانش آموزان به معلمان و مدارس، امنیت معلمان را تحت الشعاع قرار می دهد.
    (۴) قواعد ارزشیابی: ماجرای تقلب در آزمون نهایی ، ممنوعیت امتحان در دوره ی ابتدایی،اشتباهات سنجش و یا اعلام نتایج غلط قبل از ثبت نام اول ابتدایی در پایگاههای سنجش ،ممنوعیت مردودی در پایه های ابتدایی، ممنوعیت اعلام دقیق نتیجه ی ارزشیابیها (با شیوه ی نمره دهی توصیفی) همه عوامل تضعیف کننده ی روحیه ی تدریس در معلمان هستند.
    (۵) قاعده ی قیاس: وقتی معلم خود را با هر کارمند وزارت یا ادارات دیگر مقایسه می کند، ناخواسته بخش اعظم اهداف درسی، محتوا ، روش تدریس و قواعد مدیریت کلاس را فراموش می کند.
    (۶) قاعده ی سرکوفت: وقتی تعداد سؤالات معلم برای فهمیدن دلیل زندگی پر از قسط ، کمبود ، نداری ها و … از حد بگذرد، وقتی طعنه ی میوه فروش و بقال و بزاز و … برای جنس مخصوص معلم (جنس نامرغوب و ارزان) را می شنود، وقتی کنایه های همسر و فرزندان را در کاستی ها می شنود، دیگر رمقی برای تدریس نمی ماند .
    (۷) قاعده ی تکرار: وقتی هر سال ضعیف تر از سال قبل می شوی،وقتی دیگران هر سال بیشتر از گذشته پیشرفت مالی می کنند و تو در جا می زنی ، وقتی هر ساله وزارتی که در آن اشتغال داری،با کمبود بودجه مواجه است، و مبالغ زیادی بدهی دارد، وقتی حتی همکارانت صدایت را نمی شنوند، و این ماجرا پیوسته ادامه دارد، چگونه قواعد کلاست را رعایت می کنی؟
    زندگی با زنده ماندن ها یکیست؟
    آن که گوید زندگی این است کیست؟
    مرگ تدریجیست این کار و تلاش
    مسلخ عشق است و هم بیچارگیست!
    راه بی پایان برای زندگیست
    گام اول در مقام بندگیست
    کودکان را درس علم آموختیم
    سوختیم و سوختن تابندگیست؟
    حق ما مشتی کلام شاعران
    روز ما روز شعار و شاعریست
    سهم ما از حق سهم شاغلان
    قسمتی خجل است و دیگر هیچ نیست
    شغل ما شغل محمد مصطفی
    راه ما راه عدالت با علیست
    گر نبی در جمع ما می بود حال
    حق او با ما معلم ها یکیست؟
    ای وزارت شرم کن با این حقوق
    آخر او ختم نبوت ، او نبی ست!
    با تقدیم احترام ، و تشکر از وبسایت معلم ایرانی که انتشار دادن یا ندادن نظرات را به خوبی مدیریت می داند.
    بیماری می تواند ذهن را کند و بیان را با اشتباه و خطا همراه کند! قبلا پوزش می طلبم.

دیدگاه شما