یادداشت



کدخبر : 19228


روز جهانی معلم در ایران: از سفره تا تابوت؟!



” تدریس ( آموزش ) در آزادی ، توانمند سازی معلمان “/ علی رغم آن که ایران رسمیت این روز را پذیرفته و مصوبات آن توسط وزیر وقت آموزش و پرورش امضا شده است اما پس از گذشت بیش از دو دهه هنوز مناسبتی به این روز در تقویم رسمی کشور به چشم نمی خورد و حتی وزرای آموزش و پرورش هم با این روز سلیقه ای برخورد کرده اند/ هنوز هم بسیاری از معلمان ایرانی این روز را نمی شناسند و حتی نامی از آن در فضای مدرسه برده نمی شود/ ” روز جهانی معلم ” منحصرا ادبیات مشترک کانون های صنفی معلمان است که به نوعی با اعتراض و انتقاد نسبت به وضعیت آموزش و پرورش با محوریت ” معیشت معلمان ” تنظیم و رونمایی گردیده است



شنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۶ - ۲۱:۵۴ --
تعداد بازدید: 135 بازدید

جامعه ای که در آن پزشک از همه بیشتر محترم باشد؛ مردم آن جامعه بیمارند!

و جامعه ایی که در آن معلم از همه ارزشمند تر باشد؛ مردمش با فرهنگند… ( افلاطون )”

 

” تدریس ( آموزش ) در آزادی ، توانمند سازی معلمان “

این شعار یونسکو برای معلمان جهان به مناسبت ۵ اکتبر روز جهانی معلم بود .در تصویر مربوطه ، عکسی از یک ” درخت ” نشان داده شده است که پر بار است و آیتم ها و موضوعات مختلفی را به تصویر کشیده است . همین تصویر کافی است تا نقش بی بدیل معلمان در توسعه و  پویایی جامعه به نمایش درآید .

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

در کشور ما دو مناسبت به منظور گرامی داشت مقام و منزلت معلم وجود دارد . نخست ۵ اکتبر که یک روز بین المللی و برای همه کشورها است و دوم ۱۲ اردیبهشت مصادف با شهادت مرتضی مطهری که به عنوان ” روز معلم ” شناخته می شود .البته این وضعیت خاص ایران و در سایر کشورها نیز به چشم می خورد .

” تا پیش از سال  ۱۹۴۴ میلادی که خانم متی ویت وودریچ  ( matty whyte woodridge ) آموزگاری از ایالت آرکانزاس به فکر افتاد تا افکار عمومی و توجه دولت مردان کشورها را به مقام معلم جلب نماید، فرد یا نهاد دیگری در سطح جهان دست به چنین اقدام مهمی نزده بود؛ این معلم ، شجاعانه از طریق مکاتبه پیگیر با سیاست مداران و رهبران آموزشی کشورش ضمن تاکید بر اصل لزوم نام گذاری روزی به منظور سپاسگزاری از زحمات معلمان و ارج نهادن به مقام آنان، به بیان اهمیت و نقش مهم و موثر معلمان در توسعه و تقویت فرهنگ جامعه پرداخت و سرانجام پس از چندین سال تلاش بی وقفه و مقاومت در مقابل فشارهای سیاسی ، خانم متی ویت و همفکرانش موفق شدند تا برای اولین بار در جهان (سال ۱۹۵۳) کنگره آمریکا را برای تعیین روزی به نام معلم در کشورشان متقاعد سازند.

همچنین طی دهه های ۶۰ تا ۸۰ میلادی فعالیت های مستمر دیگری صورت گرفت که هریک شاهد موفقیت های تازه ای در زمینه ثبت روز جهانی معلم بود؛ از جمله در سال ۱۹۸۵ در روزی معین مراسم جشنی به منظور تجلیل از معلمان در آمریکا برگزار شد و چندسال بعد با همکاری مشترک موسسه بین المللی اولیا و مربیان و یونسکو در آن کشور با تعیین هفته اول ماه مه ( مقارن با اردیبهشت) به عنوان «هفته معلم» به طور موقت اعلام موافقت شد، اما با اقدامات و رایزنی های بعدی که از حمایت های سازمانی جهانی کار (I.L.O) هم برخورداربود ، سرانجام در بیست و پنجمین اجلاس کنفرانس عمومی یونسکو با شرکت نمایندگان بیش از یک صد کشور عضو (که دکتر نجفی وزیر وقت آموزش و پرورش ایران و هیات همراه نیز حضور داشتند و مصوبات را امضا کردند)؛ روز پنجم اکتبر به نام روز جهانی معلم ” world teachers’ day  ” اعلام شد؛ این تصمیم و توافق جهانی عملا از سال ۱۹۹۴ با پیام مدیر کل یونسکو به رسمیت شناخته شد و به اجرا درآمد که هرساله پیام تازه ای ناظر به اوضاع جهانی به همین منظور صادر می شود، اما دلیل اصلی تعیین این روز به تاریخ صدور توصیه نامه مشترکی میان کشورهای جهان که قبلا در پنجم اکتبر ۱۹۶۶ طی کنفرانسی ویژه در پاریس مورد موافقت کلیه شرکت کنندگان قرار گرفته بود و اساس این توافق بین المللی ریشه در تقاضای نماینده کشور سوسیالیستی چین در نخستین جلسه کنفرانس جهانی یونسکو در ۱۹۴۷ دارد که در پیش نویسی ضمن طرح امتیازاتی برای معلمان جهان تقاضا شده بود شرایط مادی و معنوی معلمان ارتقا یابد و از آزادی و امنیت شغلی آنان حمایت شود .

این طرح چین تقریبا به تمامی جنبه های حرفه معلمی از قبیل استخدام، تعلیم و تعیین استانداردهای شغلی آنان پرداخته و از مواردی چون دست مزدها، تعطیلات و مرخصی‌های ویژه ، ساعات و شرایط کار، توجه ویژه به زنان آموزگار که مسوولیت مادری و خانه داری را هم برعهده دارند و نیز از حقوق و تسهیلات دوران بازنشستگی معلمان سخن به میان آمده است. ( ۱ )

” در افغانستان ؛ ۵ اکتبر مدارس تعطیل هستند اما دانش آموزان و معلمان به مدارس می‌روند و از آن‌ها با غذا و شیرینی پذیرایی می‌شود و بنا به سنت به معلمان هدایای ویژه‌ای داده  می شود .

در کشور آذربایجان نیز روز معلم همان ۵ اکتبر است و از سال ۱۹۹۴، درست زمانی که یونسکو تصمیم به برگزاری روز جهانی معلم گرفت، این روز را با عنوان روز معلم در تاریخ کشور خود ثبت کردند .

در روسیه بین سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۹۴ بدون هیچ دلیل خاصی در اولین یکشنبهٔ ماه اکتبر مراسم بزرگداشت روز معلم برگزار می‌شد. اما پس از سال ۱۹۹۴ و اعلام روز جهانی معلم از جانب یونسکو، روس‌ها نیز ۵ اکتبر را به عنوان روز معلم در تاریخ خود ثبت کردند .

در فرانسه، مهد تمدن اروپا، روزی به نام روز معلم وجود ندارد ” ( ۲ ) !

علی رغم آن که ایران رسمیت این روز را پذیرفته و مصوبات آن توسط وزیر وقت آموزش و پرورش امضا شده است اما پس از گذشت بیش از دو دهه  هنوز مناسبتی به این روز در تقویم رسمی کشور به چشم نمی خورد و حتی وزرای آموزش و پرورش هم با این روز سلیقه ای برخورد کرده اند .

غیر از مرتضی حاجی که البته حداکثر تلاش خود را برای بزرگداشت این روز انجام داد و بخشنامه ای به همین منظور همراه با پلاکارد برای مدارس ارسال کرد و نیز فانی و بطحایی که پیامی به این مناسبت منتشر کردند فعالیت دیگری در این زمینه مشاهده نمی شود .

با وجود آن که روز جهانی معلم در تقویم رسمی ثبت نشده است اما هنوز هم بسیاری از معلمان ایرانی این روز را نمی شناسند و حتی نامی از آن در فضای مدرسه برده نمی شود !

” روز جهانی معلم “ منحصرا ادبیات مشترک کانون های صنفی معلمان است که به نوعی با اعتراض و انتقاد نسبت به وضعیت آموزش و پرورش با محوریت ” معیشت معلمان ” تنظیم و رونمایی گردیده است .

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

طیبعتا با توجه به رویکرد اعتراضی که در سال های اخیر توسط این کانون ها پایه گذاری گردیده است نه جشنی در مدارس برگزار  می شود و هر زمان که موقعیت و شرایط سیاسی و اجتماعی برای اعتراضات خیابانی فراهم بوده است با انجام تجمعات و نهایتا صدور بیانیه و یا قطعنامه پایان یافته است .

نگاهی به محتوای بنرها و پلاکاردهایی که توسط معلمان ایرانی در روز جهانی معلم حمل می شد نشان می دهد که به جز یکی دو مورد محدود هیچ نشانی از شعار یونسکو در آن به چشم نمی خورد  ؛ گویا برای « معلم ایرانی » مفاهیمی مانند آزادی ( FREEDOM ) که الفبای دموکراسی و مطالبه گری مدنی است ارزش و اهمیتی ندارد .

اکثر شعارهای نوشته شده در بنرها حول بودجه کافی برای وزارت آموزش و پرورش ، همسان سازی حقوق بازنشستگان با شاغلان ، اجرای کامل قانون مدیریت کشوری ، رفع تبعیض و در برخی موارد آزادی معلمان زندانی تهیه و تنظیم گردیده است . و اما نکته مهم و البته ترآژیک ماجرا برخورد رسانه ها با ” روز جهانی معلم ” است .

نگاهی تحلیلی به برخی روزنامه های معروف و مخاطب دار که در روز پنچ شنبه مصادف با روز جهانی معلم منتشر شده اند نشان می دهد که در صفحه نخست این روزنامه هیچ نامی از روز جهانی معلم به میان نیامده است .

« روزنامه اعتماد » که از چند سالی است صفحه ای به نام ” مدرسه ” را برای بررسی مسائل  و مشکلات آموزش و پرورش و معلمان اختصاص داده است هیچ نامی از آن نبرده است .

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

« روزنامه شرق » که صفحه ای را به طور هفتگی با عنوان ” تخته سفید ” به آموزش و پرورش اختصاص داده است نام و نشانی از روز جهانی معلم در آن نیست .

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

تقریبا همه روزنامه های متعلق به طیف ” اصلاح طلب ” چنین وضعیتی دارند .این فقط ” روزنامه همدلی “ است که در صفحه نخست تیتر زده بود :” معلم و جهان بی روزش ”

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

نکته خیلی جالب و تامل برانگیز در مورد ” روزنامه همشهری “ است .پس از انتخابات شوراها که تمامی اعضای لیست از آن لیست ” امید ” شد؛ « مرتضی حاجی » وزیر آموزش و پرورش دولت اصلاحات به عنوان ” مدیر عامل روزنامه همشهری ” تعیین گردید . « دکتر نجفی » وزیر آموزش و پرورش که ۱۰ سال این سمت را بر عهده داشت به عنوان ” شهردار تهران ”  از سوی شورای شهر تعیین انتخاب شد . در روزنامه همشهری تحت مدیریت این دو بزرگوار که زمانی از وزرای آموزش و پرورش بودند نیز نامی از ” روز جهانی معلم ” به میان نیامده است !

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

وضعیت روزنامه های متعلق به طیف اصول گرا هم از قبل مشخص است چون آنان اصولا با چنین مفاهیمی بیگانه هستند و برای آنان چنین مناسبت های جهانی ارزش و اهمیتی ندارند …

این نشان می دهد که  موضوع آموزش و پروش و معلمان اهمیتی برای طیف های مختلف سیاسی حتی در حد ”  تبریک این روز ” به معلمان ندارد و همچنان موضوعاتی که در اولویت هستند ابتدا ” سیاست ” و ” اقتصاد ”  هستند .

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

شاید تنها در روزها و هفته های آخر ” انتخابات ” است که آموزش و پرورش و معلمان در تیتر این رسانه ها و افراد و جریانات حامی آنان قرار می گیرد …

هم زمان با تجمعات زمستان ۹۵ که با برگزاری برخی تجمعات در استان ها و شهرستان ها بود معلمان شیرازی در اقدامی نمادین ، سفره خالی را در برابر انظار عمومی و در خیابان پهن کردند .

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

آن موقع در یادداشتی نوشتم ( این جا ) :

” به نظر می رسید که این تصویر مورد توجه بسیاری از همکاران و فرهنگیان قرار گرفته و دائما در شبکه های و گروه ها فوروارد می شد .واقعا جای این پرسش مطرح است که این تصویر قرار است چه پیامی را به جامعه مخابره کند ؟

با تکثیر این صحنه و نشان دادن معلمان به عنوان ” فقیران ” که سفره خالی در میان خیابان پهن می کنند ؛ قرار است چه حساسیتی در میان جامعه به ویژه مسئولان و تصمیم گیرندگان برانگیخته شود ؟

معلمانی که به تبلیغات و یا آگهی برخی نهادها و موسسات در مورد فروش اقساطی آجیل و… معترض می شوند و آن را نافی منزلت معلمان می دانند پس چگونه است که مقابل این ” توهین ” سکوت کرده اند ؟

برای تغییر وضعیت موجود و نیز تغییر نگرش مسئولان و جامعه به مقوله آموزش و پرورش به عنوان توسعه پایدار چه کرده ایم ؟ آیا  با تظاهر به فقر و بدبختی و جلب ترحم دیگران می خواهیم آموزش و پرورش را نجات دهیم ؟

آیا معلمان نقش ” مرجعیت “ خود را فراموش کرده و هویت خود و نقش فرا دستی و معنوی خود را به ورطه نیستی و پوچی سپرده اند ؟

معلمی که خود را در خیابان در این حد تنزل می دهد آیا انتظار تکریم و احترام از سوی دانش آموزان و اولیاء آنان را دارد ؟

معلمانی که یک سال پس از دولت اصلاحات و در برابر مجلس به نشانه اعتراض به عملکرد دولت و مجلس قلم را بالای سر خود می برند و آن را به رخ جامعه می کشند اکنون در وسط خیابان سفره خالی پهن می کنند ! ”

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

این بار معلمان تابوتی را که روی آن مسائلی از آموزش و پرورش درج شده بودند را به نمایش گذاردند .

تغییر از ” سفره ” به ” تابوت ” نیاز به تحلیل دارد .

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

بنده با این تحلیل موافقم که ” مدرسه ” در نظام آموزشی ایران دچار ” مرگ مغزی “ شده است و بسیاری از کارکردهای حیاتی خود را از دست داده است .

نظام آموزشی که در آن اتوبوسی دانش آموزان را حمل می کند و پس از سال ها آموزش به این دانش آموزان ، احترام به قوانین و حقوق شهروندی مانند ” بستن کمربند ایمنی ” در رفتار دانش آموزان درونی  نشده است و یک کار لوکس به شمار می آید و مطابق گزارش رسمی مسئولان درکنار عامل ” راننده ” از عوامل مهم فوت و نقص عضو دانش آموزان شناخته شده است ؛ آیا شایسته نیست که مراسم ختمی برای آن برگزار کنیم و برایش فاتحه بفرستیم ؟

مدرسه ای که به جای آموزش مهارت های زندگی و شهروندی به جایی برای ” دکان داری و کاسبی ” از بالای هرم  مدیریتی تا سطوح پایین که شامل ” مدیر و معلم ” می شوند تبدیل شده است ؛ آیا شایسته تشییع و خاک سپاری نیست ؟

کانون های صنفی معلمان و برخی معلمان برای اعتراض به ناکافی بودن بودجه آموزش و پرورش و ضرورت اصلاح و ارتقای وضعیت معیشتی معلمان دست به تجمع و اعتراض می زنند اما حتی یک نفر در این جمعیت عظیم معترض اقدام مجلس در استخدام حق‌التدریسی‌ها و آموزش‌دهندگان نهضت سوادآموزی ” با دو سوم آراء نمی شود ! ( این جا )

آیا این تشکل ها و معلمان تاکنون به وضعیت نیروی انسانی ، معلمان مازاد و ساختار آموزش و پرورش اندیشیده اند و یا راهکاری ارائه کرده اند ؟

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

آیا کسی پرسیده است و یا معنرض نمایندگان محلس شده است که چرا فرضا   ۱۲۰۰۰۰ نیروی مازاد در آموزش و پرورش وجود دارند که بیش از ۳۰۰۰ میلیارد تومان در سال صرف پرداخت حقوق و مزایای آنان می شود در حالی که هیچ گونه بازدهی ندارند ؟

و با وجود  این تراکم نیروی انسانی در وزارت آموزش و پرورش باز هم ۱۲۱۰۰۰ هزار معلم که اکثرا مربی پیش دبستانی و آموزشیار نهضت سوادآموزی هستند از طرف ” مجلس ”  به خانواده بزرگ ” آموزش و پرورش “ تحمیل می شوند ؟!

روز جهانی معلم در ایران و تابوت گرفتن معلمان در بالای سر

طبیعی است که با این وضعیت و بی برنامگی و دخالت نیروهای غیرکارشناس و ببرونی در حوزه آموزش و پرورش وضعیت معیشتی معلمان تغییری نکند و حتی پرداخت برخی مطالبات مانند حق التدریس ها ماه ها به تاخیر افتد !

آیا این ها در قطعنامه و بیانیه ها مورد توجه قرار گرفته اند و یا صرفا هدف ماجراجویی و دیده شدن بدون پشتوانه و عقبه و البته موقت در دیدگان افکار عمومی جامعه است …

و اما متهم شماره اول در تشییع آن تابوت نمادین همان کسانی هستند که زیر تابوت را گرفته اند !

هیچ جامعه ای از معلمانش فراتر نمی رود و البته هر آموزش و پرورش و نظام آموزشی هم متناسب با معلمانش است .

منابع :

( ۱ ) منوچهر آزادگان ، تاریخچه روز جهانی معلم ، سایت قدیم صدای معلم

( ۲ ) به مضمون از سایت باشگاه خبرنگاران جوان

 

 

صدای معلم

یادداشت ها، مقالات و پیام های خود را جهت انتشار در پایگاه خبری معلم ایرانی، به آدرس iranimoallem@gmail.com ارسال بفرمایید.
Share

دیدگاه شما