یادداشت



کدخبر : 24583


ترک تحصیل قبل از بیکاری



تاثیر رشد آمار تحصیل کردگان بیکار در مقاطع بالای آموزشی در بی انگیزگی دانش آموزان



دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۵:۵۰ --
تعداد بازدید: 51 بازدید

کودکان و نوجوانان بیشتر از آنکه در منزل و کنار والدین خود باشند، در مدرسه حضور داشته و تربیت می‌شوند.
از این‌رو ایجاد محیط آموزشی مطلوب برای این قشر عظیم جامعه ضروری و غیرقابل چشم‌پوشی است، زیرا دانش‌آموزان نه تنها سازندگان آینده کشور بلکه موثر در ساخت دنیایی خوب یا بد هستند. تا جایی این موضوع مهم است که کشورهای پیشرفته دنیا توجه خود را به این مهم معطوف کرده و حتی برای افزایش کارایی معلمان در روند آموزش دانش‌آموزان، بیشترین امکانات را به ‌آنها اختصاص داده‌اند و از آخرین تکنولوژی‌ها در مدارس استفاده می‌کنند.
اما در چند دهه اخیر برعکس سیاست‌های به‌کار گرفته شده در مدارس کشورهای توسعه‌یافته که باعث افزایش سطح کارایی و ایجاد انگیزه در دانش‌آموزان شده است، در ایران شاهد نتیجه منفی به‌کارگیری سیستم آموزشی کهنه و بازدهی پایین دانش‌آموزان مدارس کشور هستیم. به‌گونه‌ای که دانش‌آموزان از رفتن به مدرسه رویگردان شده و اقدام به ترک تحصیل می‌کنند. از سوی دیگر رشد آمار تحصیل‌کردگان بیکار در مقاطع بالای آموزشی هم در بی‌انگیزگی این دانش‌آموزان بی‌تاثیر نبوده است تا جایی‌که مدتی قبل هم بطحایی، وزیر آموزش‌وپرورش از بی‌اشتیاقی دانش‌آموزان، گفته بود: «میل دانش‌آموزان به مدرسه بسیار کاهش یافته و دلشان با تحصیل و حواس‌شان به مدرسه نیست. رغبت به مدرسه کم شده است. باید شوق و اشتیاق آنها به تحصیل را افزایش دهیم؛ این استراتژی مهم دولت دوازدهم در آموزش‌وپرورش است. باید در وهله اول عوامل بروز این احساس ناخوشایند در وجود دانش‌آموزان را تقلیل دهیم. همچنین باید اضطراب آنها برای تحصیل کاهش یابد، مدرسه باید به محل زندگی آنها تبدیل شود و از حضور در مدرسه بانشاط شوند. رفع موانع، بسیار سخت است، بالاخره باید جراحی کرد که با درد و خونریزی همراه است. ما این عوامل را شناسایی کرده و می‌خواهیم آن را برطرف و در مسیر صحیح جلو برویم. امروز نمی‌توان مدارس را با مدل‌های دهه۶۰ اداره کرد، بچه‌های امروز، دیگر بچه‌های دهه۶۰ نیستند.» وزیر آموزش‌وپرورش در ادامه سخنان خود به بخشی از عوامل این بی‌انگیزگی اشاره و اظهارکرده بود: «معلمی که درگیر مشکلات معیشت است، نمی‌تواند شش‌دانگ در اختیار تربیت دانش‌آموزان باشد. هرچند فقط معیشت معلم مطرح نیست، وی باید در تصمیم‌گیری‌ها مشارکت داشته باشد و زمینه مشارکتش در تصمیم‌سازی‌ها گسترده شود. ما باید از انگشتان مدیر معلمان برای بازکردن گره‌ها استفاده کنیم. حتما آنها از این طریق دلگرم‌تر خواهند شد.» چنین سخنانی از سوی بالاترین مقام آموزشی کشور از نیاز مبرم سیستم آموزشی کشور به اصلاح و تلنگر جدی به نظام آموزشی ناکارآمد خبر می‌دهد. اصلاحی که اگر صورت نگیرد ممکن است به تربیت نسل بی‌سواد منجر شود.

سیاست‌زدگی آفت مدارس شد
مهدی بهلولی، کارشناس آموزشی در خصوص علل بی‌انگیزگی دانش‌آموزان به آفتاب‌یزد گفت: «مشکلات آموزش و پرورش به کلاس‌ها سرریز شده و در نهایت باعث می‌شود دانش‌آموزی رغبت لازم برای حضور جدی و شاداب در کلاس و پیگیری مطالب نداشته باشد. به هر صورت مجموعه‌ای از عوامل بیرونی و درونی آموزش‌و‌پرورش در بروز چنین مشکلی نقش دارند. از مهم‌ترین عوامل بیرونی اثرگذار روی آموزش دانش‌آموزان، بیکاری گــسـترده دانــش‌آمــوختـگان دانشگاهی است. اگر با بیشتر دانش‌آموزانی که رغبتی به درس خواندن ندارند صحبت کنید از خواهر یا برادر لیسانسه، فوق‌لیسانس و حتی دکترایی می‌گویند که بیکار هستند. در این شرایط واقعا معلم پاسخ قانع‌کننده‌ای برای چنین دانش‌آموزی ندارد.» وی افزود: «قطعا یکی از پیامدهای تحصیل، جذب فارغ‌التحصیلان در رشته‌های خود در بازار کار است. این افراد می‌گویند زمانی‌که می‌توان در بازار درآمد بالا داشت چرا درس بخوانیم و بیکار بمانیم یا با حقوق کم کار کنیم؟ از عوامل دیگر موثر در بی‌رغبتی دانش‌آموزان، درس‌های کسل‌کننده، شاداب‌نبودن، سیاست‌زدگی و ایدئولوژیک‌بودن بیش از حد مدارس است. همچنین درس‌ها ارتباط زیادی با زندگی دانش‌آموزان ندارد و در بسیاری از موارد بی‌معنا است. از طرف دیگر کلاس‌ها در مدرسه‌های دولتی بسیار شلوغ بوده، به‌طوری‌که ۳۵ تا ۴۰ دانش‌آموز در یک کلاس درس گنجانده می‌شوند و به تبع آن، معلم هم انگیزه لازم برای آموزش را ندارد و همه اینها باعث ایجاد فضایی با کیفیت پایین می‌شوند. به جز مدرسه‌هایی که دست به گزینش می‌زنند و دانش‌آموزان خوب را از نظر فکری، خانوادگی و پولی جذب می‌کنند؛ در مدرسه‌های عادی و دولتی وضعیت تا حد زیادی فاجعه‌بار است.» بهلولی با اشاره به آمار بالای نرخ ترک‌ تحصیل دانش‌آموزان در مقاطع تحصیلی مختلف تاکیدکرد: «از سوی دیگر بیکاری مردم در جامعه باعث شده تا خانواده‌ها هم با مشکلات جدی روبه‌رو باشند. سه‌سال پیش مسئول آموزش و پرورش شهرستان ملارد در یک مصاحبه گفته بود که ۷۰درصد دانش‌آموزان مدارس این شهرستان بدون خوردن صبحانه به مدرسه می‌آیند. حالا وقتی دانش‌آموزی به‌دلیل فقر صبحانه نمی‌خورد بازدهی هم پایین می‌آید. در واقع اگر به جهان آموزش در کشورهای پیشرفته نگاه کنید، خواهید دید که تا چه اندازه روی تغذیه سالم، مغذی و رایگان برای دانش‌آموز تاکید می‌کنند. در ایران امسال ۲۰۰ میلیارد تومان بودجه برای شیر رایگان مدرسه‌ها در نظر گرفته شد، اما هنوز حتی یک پاکت شیر هم توزیع نشده و می‌گویند آن ۲۰۰میلیارد هم تامین بودجه نشده است. خب وقتی وضعیت اقتصادی خانواده بد بوده و مدرسه هم به تغذیه دانش‌آموزان کمک نمی‌کند همه عوامل بیرون و درون آموزش‌و‌پرورش دست‌به‌دست هم می‌دهند که دانش‌آموز با رغبت به مدرسه نیاید.» به عقیده این کارشناس آموزشی، عامل دیگر جداسازی دانش‌آموزان تیزهوش، نمونه، عادی و… از یکدیگر هستند. میزان دانش‌آموزانی که در مدارس دولتی درس می‌خوانند به‌شدت پایین آمده و این مدارس از دانش‌آموزان درس‌خوان جدی، باعلاقه و باانگیزه خالی شده‌اند. حالا با تصمیم جدید وزیر آموزش‌و‌پرورش که تصمیم گرفته امتحان مدرسه تیزهوشان و خاص را برای مقطع هفتم حذف کنند نیز می‌تواند در بهبود این شرایط موثر باشد. وی در ادامه با اشاره به ارتباط سطح معیشت و درآمد معلمان با ایجاد انگیزه در دانش‌آموزان، اظهارکرد: «در مدارس کشورهای پیشرفته معلمان با رغبت، بعد از دانش‌آموزان در مدرسه می‌مانند و کار خود و دانش‌آموزان را ارزیابی می‌کنند تا وضعیت فرزندان به خانواده‌ها اطلاع‌رسانی شود. اما معلمان کشور ما بلافاصله پس از پایان ساعت کاری باید به‌سراغ شغل دوم و سوم بروند، بنابراین چنین معلمی نمی‌تواند خود را به‌روز کند. هم‌اکنون معلمان و حق‌التدریس‌ها مطالبات بسیار زیادی از آموزش‌وپرورش دارند که پرداخت نشده است.»

پای تحصیل‌کردگان بیکار به مدارس کشانده شد
اگرچه در چند روز اخیر خبرهایی از حذف آزمون تیزهوشان و نمونه‌مردمی برای ایجاد نشاط، شادابی و کاهش بالای استرس در دانش‌آموزان ابتدایی به‌گوش می‌رسد، اما سوالی که مطرح می‌شود این است که آیا تنها این اقدامات برای برگرداندن نشاط و ایجاد اشتیاق در مدارس کافی است؟ یا باید به ابعاد دیگر مشکل بی‌انگیزگی دانش‌آموزان توجه کرد و در رفع مشکلات عدیده مدارس مانند بازسازی مدارس فرسوده‌ای که هر لحظه ممکن است روی سر دانش‌آموزان خراب شوند فکری کرد تا دانش‌آموزان بدون استرس به مراکز آموزشی بیایند. همچنین با توجه به آینده مبهم اشتغال فارغ‌التحصیلان در ایران که بر دانش‌آموزان تاثیر سوء گذاشته است، باید مسئولان به‌خصوص رئیس‌جمهور به خواست جوانان که خرداد امسال به امید عملی‌شدن وعده انتخاباتی حل معضل بیکاری تحصیلکردگان، به پای صندوق‌های رای آمدند، توجه کرده تا جامعه به سوی ناامیدی نرود. از سوی دیگر با توجه به انتقاد کارشناسان آموزشی از ایدئولوژیک‌زدگی مدارس و تاثیر منفی آن بر دانش‌آموزان، بجاست مسئولان با اخذ سیاست‌های صحیح، ذهن دانش‌آموزان را آماده دریافت جدیدترین نوع آموزشی کرده و تمرکز روی کیفیت دروس باشد تا سیاست‌زدگی دانش‌آموزان.

 

 

آفتاب یزد

یادداشت ها، مقالات و پیام های خود را جهت انتشار در پایگاه خبری معلم ایرانی، به آدرس iranimoallem@gmail.com ارسال بفرمایید.
Share

دیدگاه شما