کد خبر : 25001
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۲ اسفند ۱۳۹۶ - ۴:۴۵
378 بازدید بازدید

آموزش پراستعدادها در فنلاند

آموزش پراستعدادها در فنلاند

آموزش پراستعدادها در فنلاند کری یوسی کیلا *، ۲۵ ژوییه ۲۰۱۶ برگردان : مهدی بهلولی استعدادها و توانمندی های چه هستند؟ تعریف های نظری از پراستعدادبودگی [giftedness] این صفت را به افرادی نسبت می دهند که از دو ویژگی برخوردارند : گونه ویژه ای از توانمندی، و سطح بالایی از آن توانمندی. تا دهه ۱۹۶۰،

آموزش پراستعدادها در فنلاند

کری یوسی کیلا *، ۲۵ ژوییه ۲۰۱۶

برگردان : مهدی بهلولی

استعدادها و توانمندی های چه هستند؟ تعریف های نظری از پراستعدادبودگی [giftedness] این صفت را به افرادی نسبت می دهند که از دو ویژگی برخوردارند : گونه ویژه ای از توانمندی، و سطح بالایی از آن توانمندی. تا دهه ۱۹۶۰، “پراستعدادبودگی” عموما به معنای “پراستعدادبودگی فکری”درنظرگرفته می شد. بعدها، پژوهش برای فرق گذاری میان اندیشیدن آفرینشگرانه در سطح بالای ِ واگرا، با اندیشیدن همگرا که سنت وار با بهره هوشی (IQ) بیان می شدند آغاز شد. این مفهوم،پیش تر،توسط تعریف های غیرعلمی و چند استعداده بودن[multi- talented] از پراستعدادگی،شایع شده بود. اصطلاح های متداول کنونی، که برای اشاره به افراد مورد استفاده قرار می گیرند “پراستعداد [gifted] و بااستعداد[talented]” است که دومی برای توانمندی های بسیار گوناگون، جدا از توانایی فکری به کار می رود.

استعدادها،همیشه، رفته رفته از ژن ها به عملکرد سطح بالا رشد می یابند. بدون انگیزش درونی،دست یابی به [عملکرد]سطح بالای راستین و پایدار،ناشدنی است. سازه های محیطی، پشتیبانی پدر- مادران، آموزگاران و مربیان مهم است اما انگیزش بیرونی با فشار بسیار زیاد،چه بسا برای رشد پراستعدادبودگی،مرگ آور باشد. بسیاری از افراد پراستعداد، روزانه با کمال پرستی [perfectionism]، افسردگی و دل نگرانی در مبارزه اند.

هوارد گاردنر،در سال ۱۹۸۳،نظریه ی خود درباره هوش های چندگانه را منتشر کرد. این نظریه را می توان واکنشی به نگرش “منحنی زنگی” [The Bell Curve] از ذهن نامید : یک هوش یگانه وجود دارد که ما با آن زاده می شویم. معنای این سخن این است که ما درباره [افزایش] بهره هوشی (IQ) ژنتیک مان، کار خیلی زیادی از دست مان برنمی آید و روانشناسان، تنها می توانند به ما بگویند که ما تا چه اندازه باهوش یا احمق هستیم. گاردنر، سخت با این گونه جبرباوری مخالف است. او نتیجه گرفته است که انسان ها،رفته رفته تکامل یافته اند تا بتوانند با شماری از روش های نسبتا متفاوت،به جهان معنا بخشند. او در آغاز،هفت  “قاب ذهنی”، هفت ” توان هوشی” را از هم جدا کرد : زبانی، تصویری- فضایی، منطقی، موسیقیایی، اندامی- جنبشی، میان فردی و درون فردی.

گاردنر بعدها توان هوشی هشتمی به نام “هوش طبیعت گرا”-  توانایی درک و فهم طبیعت در همه ی شکل هایش- را هم به لیست خود افزود. او می گوید همه ما،این هوش ها را داریم اما در نیرومندی و ترکیب آنها متفاوتیم، درست همچنان که ما در نگاه کردن از یکدیگر متفاوتیم و شخصیت های متفاوتی داریم گونه های متفاوتی از هوش و حواس هم داریم. این تفاوت، به همان میزان که زندگی را دلچسب می کند آموزش و پرورش را هم دشوار می سازد. اگر ما جانب تنها یک رویکرد آموزشی را بگیریم، سیستم را به سود یک گونه از ذهن کج می کنیم و در پایان تنها به کسانی که از قضا دارای آن آمیزه ویژه از هوش ها هستند امتیاز می دهیم.

گاردنر می گوید که از اصرار بر این که نظریه اش پروانه ای برای انجام هرکاری است، و ادعایی است که همه از هوش برابر برخوردارند، و استدلالی بر علیه ارزشیابی ها،استانداردها، و کار و نظم سخت است؛ خشمگین و در رنج است. و می گوید که نظریه ی هوش چندگانه، ادعایی درباره سازماندهی ذهن و مغز است و نه دستورکاری برای آموزش و پرورش.

پیزا- فنلاند
در فنلاند، همچون دیگر کشورهای اسکاندیناوی،جامعه سنت وار اهمیت زیادی برای آموزش ویژه، به عنوان ابزاری برای مراقبت از ضعیف ترین عضوهایش، کودکان با دشواری های یادگیری یا مشکلات رفتاری می دهد. در آغاز دهه ۱۹۷۰،سیاست رسمی آموزشی، مدرسه های جامع (پروسکولو) ما را پدید آورد. مدرسه های جامع، تاکید بسیار زیادی بر برابری آموزشی دارند. از آن زمان به بعد،هر کودک فنلاندی،در نظام آموزش مدرسه ای یکسان، با تنها استثناء های خیلی کم،آموزش دیده است. من اطمینان دارم دستاوردهای خوب نظام آموزش مدرسه ای ما، که با آزمون های پیزا هویدا گشت، پیش از هر چیز، ریشه در مدرسه جامع یکسان و دموکراتیک ما دارد.

ما در فنلاند، دبستان ها و کلاس های ویژه [استثنایی] خیلی کمی داریم. این مدرسه ها، مدرسه هایی خصوصی هستند که از سوی دولت پشتیبانی می شوند و شاگردان شان را بر اساس سنجه های خودشان برمی گزینند. افزون بر این،در مدرسه جامع،کلاس های موسیقی زیادی داریم. همچنین برخی فرق گذاری ها در برنامه درسی وجود دارد؛ یک شاگرد چه بسا دو درس اضافی در موضوع درسی بگیرد که به آن علاقمند است. پس از مدرسه جامع اجباری،برخی دبیرستان ها داریم که ممکن است مدرسه های ویژه نامیده شوند چرا که در برنامه درسی خود، هنر، ورزش،علوم یا زبان بیشتری دارند. همچنین  یک زوج از مدرسه های زیر نظر سازمان جهانی IB [مدرسه های بین المللی] هم داریم.

برخی ها،از نظام آموزشی فنلاند، به خاطر “همتراز کردن” بچه مدرسه ای ها،و آسیب زدن به بچه های پراستعداد،انتقاد کرده اند. من با این نظرها،موافق نیستم. آموزش ویژه کودکان بااستعداد،به ویژه از سوی صنعت مداران و سیاستمدارانی پشتیبانی شده است که خواهان حفظ حس رقابت جویی جهانی کشورند. به ویژه در یک اروپای در حال یکی شدن،با مرزهای ملی در حال نابودی،نمایندگانی صنعت نیاز به سرمایه گذاری بیش از پیش در آموزش و مهارت [کاردانی، know-how] سطح بالا دارند.

هدف های آموزشی همیشه از ارزش های فراگیر زمینه های خود سرچشمه می گیرند. به هنگام بحث درباره نیازهای آموزشی کودکان پراستعداد، ما باید سرراست و پیش از هرچیز متوجه این پرسش های بنیادین شویم : ما درباره چه نوعی از استعداد داریم گفت و گو می کنیم؟ چگونه افراد ذینفع را پیدا می کنیم؟ چرا آنها باید در گروه های ویژه آموزش داده شوند؟ امتیازها و زیان های آموزش ویژه چه خواهند بود؟ آری، ما نیاز به آموزش پراستعدادها در فنلاند داریم اما نکته بسیار مهم این است که هدف ها و برنامه  های درسی  را کارشناس- آموزشگران واقعی طراحی کنند؛ کسانی که قانون های رشد انسانی را می دانند و می دانند که میان یک کودک انسان و یک تولید صنعتی،تفاوت کیفیتی وجود دارد. ما افراد پراستعداد را تولید نمی کنیم، آنان را آموزش می دهیم و استعدادها را پرورش می دهیم.

یکی از آشکارترین حقیقت ها درباره آموزش پراستعدادها،این است که کودکان باید “به دست آورند” تا توانایی بالقوه شان را، تا آنجا که می توانند، رشد دهند. این یک پیش فرض خود- پیداست که خیلی کم به پرسش گرفته می شود. به باور من،حتی اگر ضعیف عمل کردن ما یک مسآله ی واقعی و جدی باشد آن روی سکه را هم باید ببینیم : چرا کودکان باید همیشه “به دست بیاورند”. بچه های بسیار زیادی هستند که یکسره نابود می شوند،یا از بسیاری از انواع ترس های اجتماعی، احساسات حقارت و افسردگی،به خاطر خیلی خوب “به دست نیاوردن” دارند آسیب می بینند. به دست آوردن چه؟ به ندرت روشن می شود. اما سربسته معنای آن آشکار می شود : به دست آوردن موقعیت برتر، یک پیشه بسیار ارزشمند،و مقدار زیادی پول. اما چرا نباید درباره به دست آوردن یک زندگی شاد گفت و گو کنیم یا درباره این که چگونه انسانی باشیم که بی هیچ اما و اگری،عشق می ورزد؛ فردی که می تواند در زندگی اش بدون افسرده بودن از کم کوشی هایش به شکوفانندگی خود دست یابد.

رشد اقتصاد ملی، مساله ای نیست که بچه های ما باید نگران آن باشند، حتی اگر برخی سیاستمداران برجسته، پیوسته ،درباره این گفت و گو کنند که بچه ها چگونه در زمینه اقتصاد، نوآور شوند و فنلاند باید در میان کشورهای اروپایی،شاید هم در میان کشورهای جهان، به سطح بالا دست یابد.

در آموزش پراستعدادها،باید همواره تاکید بیش از “پراستعداد” بر روی “آموزش و پرورش” باشد. بدین معنا که نیازهای روانی- اجتماعی، بنیادین هستند. هر کس، حق به احساس دوست داشته شدن به عنوان یک فرد انسانی،نه به عنوان یک به دست آورنده،دارد. پدر- مادران و آموزگاران باید به یاد داشته باشند که کودکان و نوجوانان پراستعداد، با وجود پراستعداد بودن شان، بزرگسال نیستند. نیز این که “آقای مغز” ده ساله، کودکی با نیازهای یک کودک است. بهره هوشی اش مهم نیست.

کامیابی لذت بخش در پیزا،چه بسا یک هدف ملی خیلی خطرناک باشد اگر لیست رتبه بندی، مهم تر از سلامت ذهنی کودکان باشد. عشق انسانی و بی قید و شرط، در سراسر فرآیند آموزش،و نیز در آموزش معروف به پراستعدادها، مهم ترین چیز است. ما نیاز به بچه های فزون یاب[زیاده به دست آور، overachiever] نداریم؛ بچه هایی که می کوشند تا هر روز با فشار اندیشه های ویرانگر زندگی کنند : باید بهترین باشم، باید برنده شوم،و بی کم و کاست باشم تا بتوانم کرامت انسانی و مهر پدر و مادرم را به دست آورم.

*کری یوسی کیلا [Kari Uusikylä ] استاد تعلیم و تربیت در دانشگاه هلسینکی و پژوهشگر در زمینه خلاقیت و استعداد است. در میانه دهه ۹۰ به عنوان استاد بخش روانشناسی تربیتی دانشگاه جورجیا آمریکا درس داده است. در سال ۱۹۹۹ نیز به عنوان عضو آکادمی علوم فنلاند برگزیده شد.

https://kariuusikyla.com/2016/07/25/gifted-education-in-finland/

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

آخرین خبرها

یادداشت

کاکتوسکده هنرستان کشاورزی جنت رشت تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب تابناك وب